Marmara'da Yeniden Görülen Su Samuru İçin 'İzleme Şart'

Avrasya su samurları, yarı sucul yaşam biçimine uyum sağlamış bir memeli türüdür.

Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'ya yayılan bu tür genellikle tek başına yaşar; ancak dişileri yavrularıyla birlikte uzun süre kalır. Yılda ortalama bir ila dört yavru dünyaya getirirler.

Yavrular bir yıl süreyle annelerine bağımlı olarak hayatlarını sürdürür. Bu durum nedeniyle popülasyon artışları çok yavaş gerçekleşir ve tür, habitat bozulmalarına karşı oldukça duyarlıdır.

Avrasya su samurlarının ana besin kaynağı balıklar olsa da, farklı canlı türleriyle de beslenme yeteneğine sahiptirler.

Temiz suya ve bol oksijenli yaşam alanlarına öncelik veren tür, geçtiğimiz yıl Silivri, bu yıl ise Tekirdağ kıyılarında gözlemlendi.

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kerim Çiçek, türün Marmara Denizi'nde görülmesi hakkında şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu canlı, yaşadığı ortamın su kalitesi, oksijen düzeyi ve biyolojik çeşitliliği hakkında önemli ipuçları sunar. Sadece temiz, balık açısından zengin ve bozulmamış bölgelerde varlığını sürdürebilir. 20. yüzyılda Avrupa'nın birçok yerinde türün popülasyonları çökmüştü. Bu durum büyük ölçüde su ekosistemlerinin kimyasal kirliliğe maruz kalmasıyla ilişkilendirilmiştir. Türün Marmara Denizi gibi yüksek kirlilik seviyesine sahip bir alanda gözlenmesi, tek başına ne olumlu ne de olumsuz bir gösterge olarak değerlendirilebilir. Burada görülebilmesi, Marmara Denizi'nin bazı kesimlerinde yerel balık popülasyonlarının veya göreceli olarak temiz tatlı su girişlerinin asgari yaşam koşullarını halen sağladığına işaret edebilir. Bu, yerel düzeyde bir ekolojik dayanıklılık göstergesi olabilir. Marmara Denizi'ndeki müsilaj, ekosistemi bozarak balık popülasyonlarını azalttı ve oksijen girişini engelledi. Bu vaziyet, su samurunun beslenme, nefes alma ve kürk bakımı gibi hayati faaliyetlerini olumsuz etkileyerek ciddi bir alarm durumu oluşturdu."

"Geçen yıl yine Silivri kıyılarında su samuru görüldü. Bu bir rastlantı değil; bölgede devam eden uygunluk koşullarını ya da zorunlu bir adaptasyonu işaret etmektedir. Eğer bölgede hala yaşanabilir su kalitesi, yeterli balık yoğunluğu ve saklanma alanları mevcutsa, bu durum alanın önemini artırır ve yerel bir koruma planının parçası haline getirilmesini zorunlu kılar. Başka yaşam alanlarında karşılaştığı bozulmalar sebebiyle Marmara'yı alternatif bir yer olarak seçmiş olabilir. Bu durum, iç bölgelerdeki habitat kalitesinin düştüğünü, nehir ve göl sistemlerinde artık yeterli besin veya barınma imkanının bulunamadığını göstermektedir. Özellikle Anadolu'daki bazı nehir sistemlerinde artan tarımsal kimyasal kullanımı ve habitat parçalanmaları, bu türün geleneksel yaşam alanlarını terk etmesinde etkili olabilir."

Tekrarlayan gözlemler, korunması gereken bir alanın işareti olması açısından bir fırsat sunarken, aynı zamanda yaşam alanı kaybının da bir uyarısı olabilir. En doğru yaklaşım, bu bölgede düzenli popülasyon izleme çalışmalarının başlatılması ve su kalitesinin mevsimsel olarak takip edilmesidir.