Kalp hastalarının egzersiz yapıp yapamayacağı bir soru işareti olmaya devam ediyor

Kalp hastaları egzersiz yapabilir. Ancak doğru şekilde yapıldığında egzersiz, hayat kurtarıcı olabilir.

Bu nedenle, sınırların net bir şekilde çizilmesi, ani zorlamalardan kaçınılması ve egzersiz programının doktor tarafından kişiye özel olarak planlanması gerekir.

Komplikasyonsuz bir enfarktüs veya sorunsuz bir bypass ameliyatı sonrasında hasta, 1-2 hafta içinde hafif fiziksel aktivitelere (örneğin evde yürüyüş) başlayabilir.

Egzersiz programı (kardiyak rehabilitasyon) genellikle 3. veya 4. haftadan itibaren doktor onayıyla başlatılır. Kalp yetersizliği, ritim bozukluğu veya başka komplikasyonlar varsa bu süre uzayabilir.

Prof. Dr. Bingür Sönmez

Egzersize başlamadan önce kontrol şarttır. Ekokardiyografi (EKG) ile kalp atım gücü değerlendirilir.

Gerekirse kontrollü bir efor testi, holter ile kan basıncı ve nabız değerlendirmesi yapılır. Bu sayede doktor, hangi yoğunlukta egzersizin güvenli olduğunu belirleyebilir.

Karın içi ve göğüs içi basıncı artıran eforlar (ağır yük kaldırmak, araba itmek vb.) ve ani hareket (ani hızlanma) gerektiren sporlar (tenis, futbol gibi) genellikle önerilmez.

Aort anevrizması, şiddetli kalp yetmezliği veya aktif iskemik kalp hastalığı olan durumlarda egzersiz mutlaka doktor kontrolü olan bir ortamda yapılmalıdır.

Egzersiz sırasında nefes nefese kalma, göğüs ağrısı, baş dönmesi, çarpıntı veya yorgunluk hissedilirse hemen durulmalıdır. Hiçbir zaman kendinizle yarışılmamalıdır.

Egzersiz sonrası soğuma süresi olarak yavaş tempoda 5-10 dakika yürüyüşe devam edilmelidir.

Ağır egzersizleri soğukta ya da sıcakta yapmak, ağırlık kaldırma, ani efor, zıplama gibi zorlayıcı hareketler ve yemekten hemen sonra egzersiz yapmak (yemekten en az iki saat sonra yapılmalı) kaçınılması gerekenlerdendir. Yetersiz ısınma ve soğuma ani kalp yüklenmelerine neden olabilir.

Kalp krizi geçirmiş bir hasta için egzersiz programı, kademeli, güvenli ve kişiselleştirilmiş olmalıdır. Bu program şu aşamaları kapsar:

İlk aşamanın hedefi komplikasyonları önlemek ve dolaşımı artırmaktır. Önerilen aktiviteler arasında yatak içi egzersizler, hafif oturup kalkmalar, ayakta durma ve kısa mesafeli yürüme (2-5 dakika) ile solunum egzersizleri yer alır. Sıklık olarak günde 2-3 kez, 5-10 dakika yapılması önerilir.

İkinci aşamanın hedefi fonksiyonel kapasiteyi artırmak ve güvenli aktivite alışkanlığı kazandırarak özgüveni yükseltmektir. Bu aşamada yavaş tempolu yürüyüş (günde 10-15 dakika, haftada 5 gün), ev içi hafif aktiviteler, günlük yürüyüşler (başlangıçta 10-15 dakika, sonra kademeli olarak 30 dakikaya çıkarılır), hafif germe ve esneme hareketleri, düşük yoğunluklu ev işleri ve gerekirse ev tipi pedal bisiklet (düşük direnç) önerilir.

Üçüncü aşamanın hedefi kondisyonu geliştirmek ve kalp sağlığını korumaktır. Önerilen aktiviteler tempolu yürüyüş (hafif eğimli yollar dahil), evde bisiklet (düşük dirençli, sabit) ve doktor onayıyla yüzmedir. Sıklık olarak haftada en az 4-5 gün, 30-45 dakika yapılması önerilir. Egzersizler günlük rutine dahil edilebilir. Doktor onayı varsa 1-2 kg ile hafif ağırlık egzersizleri yapılabilir. Grup egzersizleri veya yürüyüş kulüpleri destekleyici olabilir.