Zayıflayamamak Bir Hastalığın Göstergesi Olabilir

Kilo problemleri her zaman aşırı yeme alışkanlığından kaynaklanmaz. Özellikle dirençli kiloların altında yatan nedenler bazı hastalıklar olabilir.

Bu kilo sorunlarından kurtulmanın yolu da ancak ilgili hastalıkların tedavisinden geçmektedir.

İç Hastalıkları Uzmanı **Prof. Dr. Osman Erk**, kilo alımına yol açabilen bu sağlık sorunlarını ve etkilerini şu şekilde izah etti:

Prof. Dr. Osman Erk

Kanda tiroid hormonlarının yetersiz düzeyde bulunması ve görevlerini tam yerine getirememesi sonucu **hipotiroidi** hastalığı ortaya çıkar. Hipotiroidi, metabolizma üzerinde pek çok olumsuz etkiye sahiptir ve metabolizmayı yavaşlatarak kilo artışına sebep olur.

Kilo artışı, aynı zamanda bozulmuş glikoz toleransına, şeker hastalığına ve kalp-damar hastalıklarına zemin hazırlar.

**Leptin** hormonu, beyaz yağ dokusundan salgılanan, dolaşıma katılarak beyne ulaşıp iştahı azaltan bir hormondur. Uykusuzluk, stres ve hızlı kilo verdiren diyetler, vücuttaki leptin seviyesini düşürür. Eksikliği durumunda kana yeterli leptin hormonu salgılanamaz. Bu nedenle iştah artar ve kilo alımı gerçekleşir. Öte yandan, aşırı kalori, tatlandırıcılar, fazla trans-doymuş yağlar ve rafine karbonhidratların tüketilmesi **leptin direncine** yol açarak obeziteye neden olur.

Beyin, hipofiz bezi, yumurtalıklar, böbreküstü bezi ve diğer endokrin organlar arasındaki iletişimin bozulması sonucunda, üreme çağındaki kadınlarda en sık rastlanan endokrin bozukluk **Polikistik Over Sendromu**'dur (PKOS). Adet düzensizliği, aşırı tüylenme ve kilo sorunları ile kendini belli eden bir hastalıktır.

**Kortizol** bir stres hormonu olup, yüksekliğinin yol açtığı duruma **'Cushing Sendromu'** denir. Bu sorun, obezite ile birlikte seyreder.

Diyet ve egzersize rağmen kilo veremeyen kişilerde; özellikle karın, göğüs ve koltuk altlarında kırmızı-mor renkli çatlaklar, yüksek tansiyon, yanak bölgesinde yağ dokusu artışı ile belirgin 'ay dede yüzü' görünümü ve karın bölgesinde belirgin yağlanma artışı varsa, **'Cushing Sendromu'** olasılığı akla gelmelidir.

Hastalıkta genellikle beyindeki hipofiz bölgesinde ya da böbreküstü bezlerinde **adenom** (iyi huylu tümör) söz konusudur.

Bazı ilaçlar ve hormonlar (kortizon kullanımı veya psikiyatride kullanılan bazı ilaçlar), hatalı beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam tarzı da kilo vermeyi engelleyen nedenler arasında yer alır.

Uykuda belirli aralıklarla solunumun durması şeklinde tanımlanan **uyku apnesi** de şişmanlığa neden olabilir. Derin uyku başladığında, yağları yakan büyüme hormonu da salgılanmaya başlar.

Bu hormonların salgılanmasında bir aksaklık olursa (ki bu durum horlama ve uyku apne sendromlarında sıklıkla görülür) vücutta yağlanma eğilimi ve obezite gelişimi ortaya çıkar.

**İnsülin direnci**, **reaktif hipoglisemi** ve **Tip 2 diyabet** de obeziteye yol açar. **İnsülin**, kandaki şekerin kandan ayrılarak hücre içine girmesini sağlayan hormondur.

Kanda yüksek düzeyde bulunan insülin, başlangıçta kan şekerini hücrelere taşır ancak hücrelerin alabileceğinden daha fazla glikoz vücuda girerse insülin bu görevini yeterince yerine getiremez hale gelir.

**GİZLİ ŞEKERE DİKKAT!**

İnsülin hormonunun yeterince etkili olamaması durumuna **insülin direnci** (rezistansı) denir.

İnsülin direnci arttıkça, pankreastan salgılanan insülin miktarı pankreasın yorulması nedeniyle azalır; bunun sonucunda önce açlık atakları olarak görülen kan şekeri düşüklüğü (**reaktif hipoglisemi**), ardından da **gizli şeker** ve hatta **diyabet** (şeker hastalığı) ortaya çıkabilir.

İnsülin direnci kilo alımına sebep olur. Kilo arttıkça bu direnç daha da yükselir ve şeker hastalığına yakalanma ihtimali artar.

Reaktif hipoglisemi, diyabeti olmayan bireylerde yemekten bir süre sonra aniden kan şekerinin düşmesidir. Kan şekeri düşünce kişi sık sık yemek yeme ihtiyacı duyar. Özellikle glisemik indeksi yüksek olan, rafine karbonhidratların tüketilmesi bu durumu tetikler. Bunun sonucu da şişmanlık olur. Kilo vermek için gösterdikleri tüm çabalara rağmen başarılı olamayanların çoğunda reaktif hipoglisemi mevcuttur.

Şeker hastalarının büyük bir bölümü de obezite sorunu yaşamaktadır.