Tüp bebek tedavisinde yaş sınırı gençleşiyor

Yaşanan ortam ve tüketilen besinler doğrudan üreme (sperm-yumurta) sağlığını etkiler. Günümüzde tarımsal alanda kullanılan pestisitler, hormonlar, katkı maddeli gıdalar, hava kirliliği ve obezite gibi birçok faktör gençlerde kısırlığa neden olur. Her geçen gün yeni toksinlere maruz kalındığı için gençlerde infertilite oranının artması kaçınılmaz bir durumdur.

Genç kadınlar, ilerleyen yaşlarda anne olmayı düşünüyorlarsa tecrübeli merkezlere başvurarak yumurtalık rezervlerini değerlendirmelidir. Basit bir ultrason muayenesiyle yumurtalık rezervi kolayca değerlendirilebilir ve bu durum bazı kan testleriyle de anlaşılabilir.

Genç erkeklerde varikosel ve inmemiş testis gibi infertiliteye yol açabilecek sorunlar erken yaşlarda tedavi edilmelidir. Bir erkek ileride baba olmayı planlıyorsa kilo kontrolü, sağlıklı beslenme, stresten uzak bir yaşam gibi kriterlere dikkat etmeli ve sperm sayımı yaptırmalıdır.

KADIN

Kadınların iş yaşamındaki kariyer hedefleri, evlilik yaşını 25-30’lu yaşlardan daha ileri bir döneme taşımıştır. Oysa bebek sahibi olmak isteyen kadın için 'yaş' en önemli kriterlerden biridir. Özellikle 35-37 yaş sonrası yumurta sayısı ve kalitesinde hızlı bir düşüş yaşanır. Ayrıca yumurtlama sorunları, tüplerin tıkanıklığı, endometriozis, rahim yapısındaki bozukluklar (polip, miyom varlığı veya doğuştan kaynaklı rahim anomalileri) kısırlık nedenleri arasında sayılabilir.

ERKEK

Erkek üreme sağlığında sperm kalitesi ve sayısı önemlidir. Çocuklukta yaşanan inmemiş testis veya yüksek ateşli hastalıklar, sperm üretiminde azalma, kalite bozuklukları, hormonal dengesizlikler ve genetik faktörler erkekte kısırlık sebepleridir.

KADIN-ERKEK

Kemoterapi de üreme sağlığını olumsuz etkilediği için erkek-kadın fark etmeksizin sperm veya yumurta dondurulması gerekir. Türkiye’nin obezite görülme sıklığında Avrupa birincisi olduğu düşünüldüğünde, kısırlıkta hem kadın hem de erkekte kilo sorununu göz ardı etmemek gerekir. Çiftlerin sağlıksız beslenme, sigara kullanımı ve artan stres düzeyleri de kısırlık nedenidir.

Doğal yollarla çocuk sahibi olamayan çiftler için tüp bebek tedavisi önerilir. Çift bir yıl boyunca korunmasız cinsel ilişkiye girmesine rağmen gebelik oluşmadığında tüp bebek uzmanına başvurmalıdır.

Tüp bebek tedavisinin uygulanabileceği üst yaş sınırında kadının yaşı önemlidir. Günümüzde 43 yaş sonrası yumurtaları bittiği veya çok azalacağı için anne adayının şansı oldukça düşmektedir.

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM UZMANI PROF. DR. BÜLENT TIRAŞ ANLATTI

PRP, eksozom ve kök hücre uygulamaları, sağlıklı bebeğin dünyaya gelmesi için başarıyı artıran yeni nesil hücresel tedaviler arasında ilk sırada yer alır. Testis plazma veya PRP ile sperm çıkmayan ya da sperm kalitesi çok kötü olan hastaların tedavilerinde başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Eksozom, kadında yumurtalıkları, erkekte ise spermleri güçlendirmek adına çok ciddi bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Ancak eksozom ve kök hücre çalışmalarında çiftlerin, bu hücre ve veziküllerin kendilerinden elde edilmesi konusuna dikkat etmeleri gerekir.

Son dönemde yapılan araştırma sonuçları, D vitamininin üreme sağlığı, sperm ve yumurta kalitesi ile ilişkisini ortaya koymaktadır. Ayrıca doğurganlık ve sperm üretimini artırmak için Akdeniz diyeti tarzında tahıl, sebze, meyve, çinko ve omega-3 yağ asitleri içeren yağsız et, somon gibi balıklar, fındık, avokado, zeytinyağı temelli beslenme önerilebilir. Düzenli egzersiz, stres, sigara ve alkolden uzak bir yaşam tarzı da üreme sağlığını olumlu etkiler.

BİTKİSEL ÜRÜNLER KISIRLIĞA İYİ GELİR Mİ?

Erkek ya da kadın kısırlığında bitkisel ürün kullanımı konusunda kesinlikle uzman doktor tarafından karar verilmelidir. Aksi takdirde istenmeyen, hatta telafisi olmayan durumlar yaşanabilir. Çünkü bu tür ürünlerin içinde ne olduğu bilinemez. Özellikle internet üzerinden satılan ürünlerden uzak durulmalıdır. Gıda takviyeleri ve multivitaminler de doktora danışılmadan kullanılmamalıdır.