İnternet Üzerinden Satılan Zayıflama İlaçlarında Ölümcül Madde Bulundu

Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın ve Eczacılık Fakültesi öğrencileri, TÜBİTAK'ın desteğiyle 'İnternette Satılan Zayıflama İlaçlarının Sağlığa Etkileri' konulu bir araştırma yaptı. Araştırmada, internetten edinilen 11 farklı zayıflama ürününden 3'ünde, kalp hastalıklarına sebep olabildiği için birçok ülkede yasaklanmış olan 'sibutramin' etken maddesine rastlandı.

Prof. Dr. Ahmet Aydın, araştırmanın sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Zayıflama ürünleriyle ilgili bilgi kirliliğinin çok olduğunu ve bu nedenle söz konusu ürünleri incelediklerini belirtti. Aydın, birçok kişinin bu ürünler yüzünden sağlığını yitirdiğini hem tıbbi yayınlardan hem de haberlerden öğrendiklerini ifade etti. İnceledikleri ürünleri seçerken temel kriterin internetten temin edilmiş olmaları olduğunu çünkü internetten alınan ürünlerde en büyük potansiyel riskin bulunduğunu, bu ürünlerin güvenilirliğinin her zaman sorgulanabilir durumda olduğunu vurguladı.

Analiz sürecinde yüksek performanslı ince tabaka kromatografisi (HP-TLC) yöntemini kullandıklarını açıklayan Prof. Dr. Aydın, çalışmayı detaylandırdı:

Ürünlerin içeriğinde sibutramin olup olmadığına bakıldı çünkü bu madde zayıflama ilaçlarında en sık bulunan yasaklı içeriklerden biri. İlk olarak alınan ürünlerde bir analiz süreci başlatıldı. Yabancı maddeler ekstraksiyon yöntemiyle ayrıldı, ardından bu örnekler çeşitli analiz teknikleriyle laboratuvarda incelendi. Bu analizlerde yüksek performanslı ince tabaka kromatografisi (HP-TLC) yönteminden faydalanıldı. Sonuç olarak, incelenen 11 ürünün 3'ünde sibutramin etken maddesi saptandı. Bu ürünler, internet ortamında tamamen bitkisel veya katkı maddesi içermeyen ürünler olarak sunuluyor. Ancak analizler, bu ürünlerin bazılarında sibutramin bulunduğunu ortaya çıkardı.

Sibutramin'in 2011 yılından beri Türkiye'de de yasaklı olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Aydın, şu bilgileri verdi:

Bu madde geçmişte zayıflama ilaçlarında yaygın şekilde kullanılıyordu. Ancak kullanımına bağlı olarak kalp hastalıkları gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı belirlendiği için önce Avrupa'da, ardından ABD ve birçok ülkede yasaklandı. Buna rağmen kaçak veya yasa dışı üreticiler, bu tür maddeleri ürünlerine gizlice ekliyor. Üstelik içinde yasaklı madde olduğunu belirtmeden, tamamen doğal ve bitkisel içerikli gibi göstererek pazarlıyorlar.

İnternetten temin edilen zayıflama ürünlerine karşı vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Aydın, şunları söyledi:

Laboratuvarlarda bu ürünleri analiz edildiği için yasaklı madde tespit edilebildi. Ancak vatandaşların böyle bir imkânı bulunmuyor. Ürünü 'doğaldır' düşüncesiyle kullanıyorlar ama bu durum, ölümle sonuçlanabilecek ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Bu, göze alınacak bir risk değil. Bu nedenle insanların bu tür ürünleri internetten değil, resmi dağıtım kanallarından temin etmesi gerekiyor. Eczaneler bu konuda en güvenilir adreslerdir.

Prof. Dr. Ahmet Aydın, "Halkımız şunu bilmeli ki hiçbir mucize formül, on günde ya da bir ayda insanların sağlıklı bir şekilde zayıflamasını sağlayamaz" diyerek sözlerine devam etti:

Eğer bir ürün bu tür vaatlerle satılıyorsa, büyük ihtimalle sağlığa zararlı ve yasaklı maddeler içeriyordur. Bu nedenle, kişi kilo vermeyle ilgili bir sorun yaşıyorsa öncelikle bir sağlık kuruluşuna başvurmalı, bir hekime danışmalıdır. Hangi ilacın veya yöntemin uygun olacağına ise hekim ve sağlık ekibi birlikte karar vermelidir. Bu şekilde hareket etmek, sağlığın korunması açısından en doğru yaklaşım olacaktır.