Cömertliğin Kaynağı Beyinde: Bazı Bölgedeki Hasar Bencilliğe Yol Açıyor

Bazı insanların daha cömert olmasına karşın, diğerlerinin yardım etmekte zorlanmasının nedeni nörobilimsel olarak açıklandı.

Almanya'daki Düsseldorf Üniversitesi'nde, Güney Afrika, Hollanda ve İsviçre'den bilim insanlarının katkılarıyla uluslararası bir araştırma yürütüldü ve bu evrensel soruna nörobilimsel bir yanıt bulundu.

Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri (PNAS) dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, cömertlik ve empati gibi sosyal davranışlarımızı yönlendiren ana bölge, beynin bazolateral amigdala olarak adlandırılan yapısıdır. Duygusal düzenlemeden sorumlu olan bu bölgede meydana gelen hasar, bireylerin özellikle yabancılara karşı daha bencil hareket etmesine yol açar.

Araştırmacılar, nadir görülen genetik bir bozukluk olan Urbach-Wiethe hastalığına sahip bireyler üzerinde çalıştı. Bu hastalık, bazolateral amigdalayı etkilerken beynin diğer bölgelerini sağlam bırakır. Dünya genelinde sadece yaklaşık 150 vakanın bilindiği bu hastalık, Güney Afrika'nın Namaqualand bölgesinde yoğun olarak görülüyor.

Bu kişilerin sosyal karar alma becerilerini değerlendirmek amacıyla, araştırmacılar tarafından “diktatör oyunu” adı verilen bir ekonomik deney uygulandı. Katılımcılardan, sahip oldukları parayı akrabalarına, tanıdıklarına, komşularına veya yabancılara paylaştırmaları istendi.

Sonuçlar oldukça dikkat çekiciydi: Urbach-Wiethe hastalığına sahip bireyler, ailelerine ve yakın çevrelerine karşı sağlıklı bireylerle benzer düzeyde cömert davranırken; yabancılara karşı belirgin şekilde daha az paylaşımcı davrandılar.

Çalışmanın başyazarı Dr. Luca M. Lüpken, elde edilen bulguların bazolateral amigdalanın sosyal ilişkilerde önemli bir rol oynadığını gösterdiğini belirtti. Lüpken, “Amigdala, bir kişiyi doğrudan cömert ya da bencil yapmaz,” diyerek sözlerine şöyle devam etti:

“Amigdala, karşımızdaki kişinin kim olduğuna bağlı olarak, ne zaman ve hangi ölçüde sosyal jestler yapacağımızı belirler. Bu yapı olmadan insanlar yalnızca güçlü duygusal bağları olan kişilere karşı cömert davranabiliyor.”

Yani, beynin bu küçük bölgesi, ilişkilerimizdeki yakınlık düzeyine göre cömertlik seviyemizi ayarlayan bir “sosyal filtre” görevi görüyor.

Bu araştırma, beyin yapılarının sosyal davranışlar üzerindeki etkisini net bir şekilde ortaya koyuyor. Empati, paylaşım ve fedakarlık gibi değerlerin sadece karakter meselesi olmadığını, aynı zamanda nörolojik bir temele dayandığını gösterir. Kısacası, cömertliğimizin kaynağı sadece kalbimiz değil; amigdalamız da bu denklemin bir parçasıdır.