Buz Tüketmeden Önce Tekrar Düşünün

Yaz aylarında insanlar, sıcaklardan bunaldıklarında özellikle kahve ve meşrubat gibi içeceklerine buz ekleyerek serinlemeye çalışıyor.

Kafe ve restoranlarda kullanılan buzlar ile marketlerde hazır olarak satılan buzlar, hijyenik olmayan işletmelerde üretildiğinde çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Steril olmayan ortamlarda üretilen buzun yaratacağı riskler uzmanlara soruldu.

Bahçeşehir Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Arman, kirli sulardan üretilen buzların birçok hastalığa neden olduğunu belirtti.

Arman, bu hastalıkların başında insan bağırsağında bulunan "Escherichia coli" mikrobunun geldiğini, bunun besin zehirlenmeleri ve turist ishallerinde sık görülen bir organizma olduğunu ifade etti.

Salmonella, kolera, norovirüs, hepatit A ve çok nadiren parazitler ile mantarların kirli buzlar aracılığıyla insanlara bulaşabileceğini aktaran Arman, suyun içinde bu organizmalar varsa, donmuş haldeyken aktif olmasalar bile eritildiklerinde aktif hale geleceklerini söyledi. Buzun konulduğu kova, tutulduğu maşa veya buz makinesi kontamine ise bu durumun mikroorganizmalarla temasa neden olabileceğini ekledi.

Arman, evde buz kullanırken temiz su ve temiz kap kullanmanın önemini vurgulayarak, ev ortamında temiz bir kapta üretilen buzların genellikle sorun teşkil etmediğini ancak bu buzun içilebilir sudan yapılması gerektiğini belirtti. Musluk sularının ne kadar tüketilebildiğinin önemli olduğunu, başka bir su içip buzu farklı bir sudan yapmanın güvenliğinin tartışılması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Arman, hastalarda genellikle bulantı, kusma ve ishal şikayetleriyle karşılaştıklarını ve buna göre tedavi uyguladıklarını kaydetti. Buz tüketmek yerine yiyecek ve içecekleri doğrudan soğutarak tüketmenin çok daha güvenli olacağını, buzu evde içme suyuyla üretmenin sağlıklı olacağını akılda tutmanın faydalı olduğunu ifade etti.

Medicana Zincirlikuyu Hastanesi Acil Tıp Bölümü'nden Prof. Dr. Özlem Güneysel, buzu doğrudan ve uzun süre ağız içi mukozasına temas ettirmenin soğuk ısırıklarına ve doku hasarına neden olabileceğini, bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini belirtti.

Güneysel, buz üretimi sırasında hijyene dikkat edilmediğinde ortaya çıkan belirtileri şöyle açıkladı: "Kontamine sulardan üretilmiş buzları tüketen vatandaşlar halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, ateş, boğaz ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Kas ağrıları, karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishal de bunlara eşlik edebilir."

Hastaların şikayetlerinin değişken olmakla birlikte 1 günden 5 güne kadar sürebileceğini vurgulayan Güneysel, özellikle su içememeye bağlı olarak bu sürenin uzayabileceğini ve yapılması gereken ilk şeyin aile hekimine veya bir hastaneye başvurmak olduğunu kaydetti.

Güneysel, havaların çok sıcak olmasıyla birlikte buz kaynaklı enfeksiyon şikayetlerinde artış yaşandığını belirterek, sorunun kaynağını net olarak ortaya koymakta zorlandıklarını ancak bir artış olduğunu söyledi. Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Müdürlüğü'nün de bu konuda açıklamaları olduğunu, kişisel hijyene dikkat edilmesi ve suların kontamine olmamasının sağlanması gerektiğini vurguladı. Sıcak havalarda suları taze ve buzdolabından içmekte fayda olduğunu ekledi.

Serinlemek için doğrudan buzun kendisini tüketmek yerine, içecekleri soğutup içmenin daha doğru bir yaklaşım olacağını belirten Güneysel, "İçeceğimize buz atsak da içindeki buzu yemeyelim." dedi.

Ümraniye'de buz üretimi yapan bir firmanın sahibi Cüneyt Kahraman, buzun yenilebilir bir gıda ürünü olduğunu ifade ederek, kahvelerde ve diğer ürünlerde kullanıldığı için temiz olması ve bakterilerden korunması gerektiğini belirtti. Buzun ham maddesi su olduğu için temiz su kullanılması gerektiğini, temiz suyun da doğru arıtmadan geçtiğini vurguladı. Buz üretirken dışarıdan, kuyu suları gibi suların kullanılmaması gerektiğini sözlerine ekledi.

İşletmelerinde yeni teknoloji bir arıtma sistemi kullandıklarının altını çizen Kahraman, musluk suyunu bu makinede bakteri, toz ve dışarıdan gelebilecek tüm etkenlerden arındırdıklarını söyledi. Su arıtılırken mineral kaybı oluştuğunu, ancak arıtma sistemlerinin içinde kaybolan mineralleri telafi edecek bir yapının mevcut olduğunu belirtti. Buzun musluktan, markete, kafeye veya restorana gidene kadar hiçbir hava ve insan teması olmadan üretildiğini, suyun doğrudan arıtmaya, oradan soğutmaya ve makineye giderek buz haline gelip paketlendiğini, bu şekilde tertemiz, sıfır hava ve sıfır dış temasla üretim yaptıklarını ifade etti.

Kahraman, gıda üretim tesisi oldukları için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiklerini, sicil ve onay numaralarının olduğunu ve bu numaraları ambalajlarda kullandıklarını bildirdi.

Bu onay numaralarının önemli olduğunu kaydeden Kahraman, vatandaşların buz paketinin üzerinde firmanın sicil numarası yoksa o ürünü almamaları gerektiğini söyledi. Asla markasız ürün alınmaması gerektiğini belirterek, insanların o buzun hangi ortamda ve hangi suyla üretildiğini bilme şansları olmadığı için en azından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiğine güvenebileceklerini ekledi.

Kahraman, buzun kullanım amacına göre kendi içinde çeşitleri olduğunu belirterek, buzun şeffaf olmasının aslında daha steril bir ortamda üretildiği anlamına geldiğini ancak şeffaf olmayan her buzun steril olmadığı anlamına gelmediğini ifade etti. Buzun şoklanma süresinin normalde 19-20 dakika olduğunu, bazen daha hızlı üretim yapmak için ayarların daha kısa süreye alındığını ve bu durumda buzun tam kristalize olmadan dökülerek biraz daha beyaz hale geldiğini açıkladı. Özetle, suyun temizliğinin buzun rengiyle ilişkili olduğunu, yani ne kadar şeffafsa o kadar iyi ve temiz olduğunu değerlendirdi.