Buz Kullanmadan Önce Yeniden Düşünülmesi Gerekiyor

Sıcak yaz günlerinde bunalanlar, özellikle kahve ve meşrubat gibi içeceklerine buz ekleyerek ferahlamaya çalışıyor.

Kafe ve restoranlarda kullanılan buzlar ile marketlerde hazır satılan buzlar, hijyenik olmayan işletmelerde üretildiğinde çeşitli sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

Steril olmayan ortamlarda üretilen buzun yaratabileceği riskler, uzmanlara soruldu.

Bahçeşehir Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Arman, kontamine sulardan elde edilen buzların birçok hastalığa zemin hazırladığını belirtti.

Prof. Dr. Arman, insan bağırsağında bulunan "Escherichia coli" mikrobunun bu hastalıkların başında geldiğini, bu bakterinin gıda zehirlenmeleri ve turist ishallerinde sıkça görüldüğünü ifade etti.

Arman, kirli buzlar aracılığıyla salmonella, kolera, norovirüs, hepatit A ve nadiren parazitler ile mantarların insanlara bulaşabileceğini söyledi. Buzun içinde mikroorganizma bulunuyorsa, donma sırasında aktif olmasa bile eridiğinde yeniden aktive olacağını ekledi. Ayrıca, buzun konulduğu kova, kullanılan maşa veya buz makinesinin kirliliğinin de mikroorganizmalarla temasa yol açabileceğini ifade etti.

Evde buz kullanırken temiz su ve temiz kap kullanmanın önemine değinen Arman, ev ortamında temiz bir kapta üretilen buzların genellikle sorun teşkil etmediğini ancak buzun içilebilir sudan yapılması gerektiğini vurguladı. Musluk suyundan buz yapılıyorsa bunun güvenliğinin de tartışılması gerektiğini belirtti.

Prof. Dr. Arman, hastalarda genellikle bulantı, kusma ve ishal şikayetleriyle karşılaştıklarını ve tedaviyi buna göre uyguladıklarını kaydetti. Buz tüketmek yerine yiyecek ve içecekleri doğrudan soğutarak tüketmenin daha güvenli olacağını, evde buz üretilirken içme suyu kullanmanın sağlıklı olduğunu akılda tutmak gerektiğini dile getirdi.

Medicana Zincirlikuyu Hastanesi Acil Tıp Bölümü'nden Prof. Dr. Özlem Güneysel, buzu doğrudan ve uzun süre ağız içi mukozasına temas ettirmenin soğuk ısırıklarına ve doku hasarına yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Prof. Dr. Güneysel, buz üretimi sırasında hijyen kurallarına uyulmadığında ortaya çıkan belirtileri açıkladı: "Kontamine sulardan üretilmiş buzları tüketen vatandaşlarda halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, ateş ve boğaz ağrısı görülüyor. Kas ağrıları, karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishal de bu belirtilere eşlik edebilir."

Hastanın şikayetlerinin bir ila beş gün sürebileceğine dikkat çeken Güneysel, özellikle su içememeye bağlı olarak bu sürenin uzayabileceğini ve böyle durumlarda ilk olarak aile hekimine veya bir hastaneye başvurulması gerektiğini ifade etti.

Güneysel, sıcak havaların etkisiyle buz kaynaklı enfeksiyon şikayetlerinde artış yaşandığını belirtti. Sorunun kaynağını net olarak belirlemede zorlandıklarını ancak bir artış olduğunu doğruladı. Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Müdürlüğü'nün de bu konuda benzer açıklamalar yaptığını, kişisel hijyene dikkat edilmesi ve suların kontamine olmamasının sağlanması gerektiğini vurguladı. Sıcak havalarda suların taze ve buzdolabından içilmesinin faydalı olacağını söyledi.

Prof. Dr. Güneysel, serinlemek için doğrudan buz tüketmek yerine, içecekleri soğutup içmenin daha doğru bir yaklaşım olacağını kaydetti ve "İçeceğimize buz atsak da içindeki buzu yemeyelim" dedi.

Ümraniye'de buz üretimi yapan bir firmanın sahibi Cüneyt Kahraman, buzun yenilebilir bir gıda ürünü olduğunu belirterek, "İçtiğimiz kahvelerde, yediğimiz ürünlerde bu buzu kullanıyoruz, dolayısıyla temiz olması ve bakterilerden korunması gerekiyor. Buzun ham maddesi su olduğu için temiz su kullanılması şarttır. Temiz suyun yolu da doğru arıtmadan geçer. Buz üretirken dışarıdan, yani kuyu suları gibi suları kullanmamak gerekir" ifadelerini kullandı.

İşletmelerinde yeni teknoloji bir arıtma sistemi kullandıklarının altını çizen Kahraman, şunları aktardı:

“Musluk suyunu bu makinede bakteri, toz ve dışarıdan gelebilecek tüm etkenlerden arındırıyoruz. Su arıtılırken mineral kaybı oluşabilir; arıtma sistemimizde kaybolacak mineralleri telafi eden bir yapı da mevcut. Buz, musluktaki su halinden markete, kafeye, restorana ulaşana kadar hiçbir hava veya insan teması görmez. Su direkt arıtmaya, oradan soğutmaya, oradan makineye gider, buz haline gelir ve paketlenir. Böylece tertemiz, sıfır hava ve sıfır dış temasla üretim yapıyoruz.”

Kahraman, gıda üretim tesisi oldukları için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiklerini, sicil ve onay numaraları olduğunu ve bu numaraları ambalajlarında kullandıklarını bildirdi.

Bu onay numaralarının önemine değinen Kahraman, "Vatandaşlar buz paketinin üzerinde firmanın sicil numarası yoksa almasınlar. Asla markasız ürün almasınlar. İnsanların o buzun nasıl bir ortamda ve hangi suyla üretildiğini bilme şansı olmadığı için en azından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiğine güvenebilirler" dedi.

Kahraman, buzun kullanım amacına göre kendi içinde çeşitleri olduğunu belirtti. "Buzun şeffaf olması aslında daha steril bir ortamda üretildiği anlamına gelir ancak şeffaf olmayan her buzun da steril olmadığı anlamına gelmez. Buzun şoklanma süresi normalde 19-20 dakikadır. Bazen daha hızlı üretim yapmak için ayarlar daha kısa süreye alınır. Bu durumda buz tam kristalize olmadan dökülür ve biraz daha beyaz bir görünüm alır. Kısacası suyun temizliği buzun rengiyle ilişkilidir; ne kadar şeffafsa o kadar iyi ve temizdir" değerlendirmesinde bulundu.