Buz Kullanmadan Önce Yeniden Düşünmekte Fayda Var

Yaz aylarında sıcaktan bunalan kişiler, özellikle kahve ve meşrubat gibi içeceklerine buz atarak serinlemeye çalışıyor.

Kafe ve restoranlarda kullanılanların yanı sıra marketlerde de hazır olarak satılan buzların hijyenik olmayan yerlerde üretilmesi, çeşitli sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

Steril olmayan ortamlarda üretilen buzun yol açacağı riskler uzmanlara soruldu.

Bahçeşehir Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Arman, kirli sulardan üretilen buzların birçok hastalığa neden olduğunu belirtti.

Arman, bu hastalıkların başında insan bağırsağında bulunan "Escherichia coli" adı verilen mikrobun türlerinin geldiğini ve bunun besin zehirlenmeleri ile turist ishallerinde sık görülen bir organizma olduğunu ifade etti.

Arman, salmonella, kolera, norovirüs, hepatit A ve çok nadir olmak üzere parazitler ile mantarların kirli buzlar aracılığıyla insanlara bulaşabileceğini dile getirerek, suyun içinde bu organizma varsa donma sırasında aktif olmasa bile eridiğinde aktive olacağını söyledi. Ayrıca buzun konulduğu kova, tutulduğu maşa veya buz makinesinin kirliliğinin de bu mikroorganizmalarla temasa neden olabileceğini ekledi.

Arman, evde buz kullanılırken temiz su ve temiz kap kullanmanın önemli olduğunu vurgulayarak, ev ortamında temiz bir kapta üretilen buzların büyük bir sorun yaratacağını düşünmediğini ancak bunun içilebilecek sudan yapılması gerektiğini belirtti. Musluk sularının ne kadar güvenli tüketilebildiğinin önemli olduğunu, içerken farklı, buz yaparken farklı su kullanılıyorsa bunun güvenliğinin tartışılması gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Arman, hastalarda genellikle bulantı, kusma, ishal şikayetleriyle karşılaştıklarını ve buna göre tedavi uyguladıklarını kaydederek, buz tüketmektense yiyecek ve içecekleri doğrudan soğutarak tüketmenin daha güvenli olacağını, buzu da özellikle evde içme suyuyla üretmenin sağlıklı olacağını akılda tutmakta fayda olduğunu ifade etti.

Medicana Zincirlikuyu Hastanesi Acil Tıp Bölümü'nden Prof. Dr. Özlem Güneysel, buzu doğrudan uzun süre ağız içi mukozasına temas ettirmenin soğuk ısırmalarına ve doku hasarına neden olabileceğini, bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini söyledi.

Güneysel, buz üretilirken hijyene dikkat edilmediğinde karşılaşılan belirtileri açıklayarak, kirli sulardan üretilmiş buzları tüketen kişilerin halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, ateş, boğaz ağrısı şikayetleriyle gelebileceğini, kas ağrıları, karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishalin de bunlara eşlik edebileceğini belirtti.

Hastanın şikayetlerinin değişmekle birlikte 1 günden 5 güne kadar sürebileceğine dikkat çeken Güneysel, özellikle su içememeye bağlı olarak bu sürenin uzayabileceğini, yapılması gereken ilk şeyin aile hekimine veya bir hastaneye başvurulması olduğunu kaydetti.

Güneysel, havaların çok sıcak olmasıyla birlikte buz nedeniyle oluşan enfeksiyon şikayetlerinde artış yaşandığını belirterek, sorunun kaynağını net bir şekilde ortaya koymakta zorlandıklarını ancak bir artış olduğunu ifade etti. Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Müdürlüğü'nün de bu konuda açıklamaları olduğunu, kişisel hijyene dikkat edilmesi ve suların kirlenmemesinin sağlanması gerektiğini vurguladıklarını, sıcak havalarda suları taze ve buzdolabından içmekte fayda olduğunu dile getirdi.

Serinlemek için doğrudan buz tüketmek yerine, içecekleri soğutup içmenin daha doğru bir yaklaşım olacağını kaydeden Güneysel, içeceğe buz atılsa bile buzun yenmemesi gerektiğini söyledi.

Ümraniye'de buz üretimi yapan bir firmanın sahibi Cüneyt Kahraman ise buzun yenilebilir bir gıda ürünü olduğunu belirterek, içilen kahvelerde ve yenilen ürünlerde buz kullanıldığı için temiz olması ve bakterilerden korunması gerektiğini ifade etti. Buzun ham maddesi su olduğu için temiz su kullanılması gerektiğini, temiz suyun da doğru arıtmadan geçtiğini, buz üretirken dışarıdan kuyu suları gibi suların kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

İşletmelerinde yeni teknoloji bir arıtma sistemi kullandıklarının altını çizen Kahraman, musluk suyunu bu makinede bakteri, toz ve dışarıdan gelebilecek tüm etkenlerden arındırdıklarını söyledi. Su arıtılırken mineral kaybı oluştuğunu ve arıtma sistemlerinde kaybolacak mineralleri telafi edecek bir yapının da mevcut olduğunu belirterek, buzun musluktan, markete, kafeye, restorana gidene kadar hiçbir hava ve insan teması olmadığını, suyun direkt arıtmaya, oradan soğutmaya, oradan makineye giderek buz olduğunu ve paketlendiğini, tertemiz, sıfır hava ve sıfır dış temasla üretim yaptıklarını ifade etti.

Kahraman, gıda üretim tesisleri oldukları için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiklerini, sicil ve onay numaralarının olduğunu, bu numaraları ambalajlarda kullandıklarını bildirdi.

Bu onay numaralarının önemli olduğunu kaydeden Kahraman, vatandaşların buz paketinin üzerinde firma sicil numarası yoksa almamaları gerektiğini, asla markasız ürün alınmaması gerektiğini söyledi. İnsanların buzun nasıl bir ortamda, hangi suyla üretildiğini bilme şansı olmadığı için en azından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiğine güvenebileceklerini belirtti.

Kahraman, buzun kullanım amacına göre kendi içinde çeşitleri olduğunu belirterek, buzun şeffaf olmasının daha steril bir ortamda üretildiği anlamına geldiğini ancak şeffaf olmayan her buzun steril olmadığı anlamına gelmediğini ifade etti. Buzun şoklanma süresinin normalde 19-20 dakika olduğunu, bazen daha hızlı üretim yapmak için ayarların daha kısa süreye alındığını, bu durumda buzun tam kristalize olmadan dökülerek biraz daha beyaz hale geldiğini, özetle suyun temizliğinin de buzun rengiyle alakalı olduğunu yani ne kadar şeffaf o kadar iyi, o kadar temiz olduğunu değerlendirdi.