Buz Kullanmadan Önce Yeniden Düşünmekte Fayda Var

Yaz aylarında sıcaktan bunalan kişiler, özellikle kahve ve meşrubat gibi içeceklerine buz ekleyerek serinlemeye çalışıyor.

Kafe ve restoranlarda kullanılan buzların yanı sıra marketlerde de hazır olarak satılan buzların, merdiven altı olarak bilinen hijyenik olmayan yerlerde üretilmesi çeşitli sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

Steril olmayan ortamlarda üretilen buzun yaratacağı riskler uzmanlara danışıldı.

Bahçeşehir Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Arman, kirli sulardan üretilen buzların pek çok hastalığa sebep olduğunu ifade etti.

Arman, bu hastalıkların başında insan bağırsağında bulunan "Escherichia coli" mikrobunun geldiğini ve bunun gıda zehirlenmeleri ile turist ishallerinde sık görülen bir organizma olduğunu belirtti.

Arman, salmonella, kolera, norovirüs, hepatit A ve çok nadir de olsa parazitler ile mantarların kirli buzlar aracılığıyla insanlara bulaşabileceğini söyledi. Arman, suyun içinde bu organizma varsa donma süresince aktif olmasa bile eritildiğinde aktive olacağını ve buzun konulduğu kova, kullanılan maşa veya buz makinesinin kontaminasyonunun bu mikroorganizmalarla temasa yol açabileceğini ifade etti.

Evde buz kullanılırken temiz su ve temiz kap kullanmanın önemini vurgulayan Arman, ev ortamında temiz bir kapta üretilen buzların büyük bir sorun teşkil etmeyeceğini düşündüğünü ancak buzun içme suyundan yapılması gerektiğini belirtti. Musluk sularının ne kadar güvenli olduğunun önemli olduğunu ve içmek için farklı, buz için başka bir su kullanılıyorsa bunun güvenliğinin tartışılması gerektiğini dile getirdi.

Prof. Dr. Arman, hastalarda genellikle bulantı, kusma ve ishal şikayetleriyle karşılaştıklarını ve buna göre tedavi uyguladıklarını belirtti. Arman, buz tüketmektense yiyecek ve içecekleri doğrudan soğutarak tüketmenin çok daha güvenli olacağını ve buzun özellikle ev ortamında içme suyuyla üretilmesinin sağlıklı olacağını akılda tutmanın faydalı olduğunu ekledi.

Medicana Zincirlikuyu Hastanesi Acil Tıp Bölümü'nden Prof. Dr. Özlem Güneysel, buzu doğrudan uzun süre ağız içi mukozasına temas ettirmenin soğuk ısırıkları ve doku hasarına neden olabileceğini, bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini söyledi.

Güneysel, buz üretilirken hijyene dikkat edilmediğinde karşılaşılan belirtileri şöyle açıkladı: "Kirli sulardan üretilmiş buzları tüketen vatandaşlar halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, ateş ve boğaz ağrısıyla başvuruyor. Kas ağrıları, karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishal de bu belirtilere eşlik edebilir."

Hastanın şikayetlerinin değişken olmakla birlikte 1 günden 5 güne kadar sürebileceğine dikkat çeken Güneysel, özellikle su içememeye bağlı olarak bu sürenin uzayabileceğini ve yapılması gereken ilk şeyin aile hekimine veya bir hastaneye başvurmak olduğunu kaydetti.

Güneysel, havaların çok sıcak olmasıyla birlikte buz nedeniyle oluşan enfeksiyon şikayetlerinde artış yaşandığını belirtti. "Sorunun kaynağını net bir şekilde ortaya koymakta zorlanıyoruz ancak bir artış var, evet. Sağlık Bakanlığımızın ve Sağlık Müdürlüğümüzün de bu konuda açıklamaları var. Onlar da aynı şeyi vurguluyorlar. Mümkün olduğunca kişisel hijyene dikkat etmemiz, suların kirli olmamasını sağlamamız gerekiyor. Sıcak havalarda suları taze ve buzdolabından içmekte fayda var." şeklinde konuştu.

Serinlemek için doğrudan buzun kendisini tüketmek yerine, içecekleri soğutup içmenin daha doğru bir yaklaşım olacağını belirten Güneysel, "İçeceğimize buz atsak da içindeki buzu yemeyelim." dedi.

Ümraniye'de buz üretimi yapan bir firmanın sahibi Cüneyt Kahraman, buzun yenilebilir bir gıda ürünü olduğunu ifade etti. "İçtiğimiz kahvelerde, yediğimiz ürünlerde bu buzu kullanıyoruz, dolayısıyla temiz olması ve bakterilerden korunması gerekiyor. Buzun ham maddesi su, bunun için de temiz bir su kullanılması gerekiyor. Temiz suyun yolu da doğru arıtmadan geçiyor. Buz üretirken dışarıdan diye tabir ettiğimiz kuyu suları gibi suları kullanmamak gerekir." ifadelerini kullandı.

İşletmelerinde yeni teknoloji bir arıtma sistemi kullandıklarının altını çizen Kahraman, şunları söyledi:

"Musluk suyunu bu makinede bakterilerden ve tozlardan, dışarıdan gelebilecek tüm etkenlerden arındırıyoruz. Su arıtılırken mutlaka mineral kaybı oluşur. Arıtma sistemimizin içinde kaybolacak mineralleri telafi edecek bir yapı da mevcut. Buz, musluktaki su halinden, markete, kafeye, restorana gidene kadar arada hiçbir hava ve insan teması yoktur. Su direkt arıtmaya, oradan soğutmaya, oradan makineye gidiyor. Buz oluyor ve paketleniyor. Tertemiz, sıfır hava ve sıfır dış temasla üretiyoruz."

Kahraman, gıda üretim tesisleri oldukları için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiklerini, sicil ve onay numaralarının bulunduğunu ve bu numaraları ambalajlarda kullandıklarını belirtti.

Bu onay numaralarının önemli olduğunu kaydeden Kahraman, "Vatandaşlar buz paketinin üzerinde firmanın sicil numarası yoksa almasınlar. Asla markasız ürün almasınlar. İnsanların o buzun nasıl bir ortamda, hangi suyla üretildiklerini bilme şansı olmadığı için en azından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiğine güvenebilirler." dedi.

Kahraman, buzun kullanım amacına göre kendi içinde çeşitleri olduğunu belirterek, "Buzun şeffaf olması aslında daha steril bir ortamda üretildiği anlamına gelir ancak şeffaf olmayan her buzun da steril olmadığı anlamına gelmez. Buzun şoklanma süresi normalde 19-20 dakikadır. Bazen daha hızlı üretim yapmak için ayarları daha kısa süreye alıyorlar. Bu durumda buz tam kristalize olmadan dökülüyor ve biraz daha beyaz hale geliyor. Özetle suyun temizliği de buzun rengiyle alakalıdır. Yani ne kadar şeffaf o kadar iyi, o kadar temiz." değerlendirmesinde bulundu.