Başarılı Testler: Bilim İnsanları Alzheimer'ı Geri Döndürdü

Gözle görülmeyen bu nanopartiküller, insan saç telinin yalnızca yüzde 0,25'i genişliğinde, 200 nanometreden daha küçük yapılara sahiptir. Enjeksiyon yoluyla uygulanan bu parçacıklar, beynin koruyucu bariyeri olan kan-beyin bariyerini onarma işlevi görüyor. Alzheimer hastalığında bozulduğu bilinen bu bariyer, hastalığın temel nedeni olarak görülen toksik atık protein olan amyloid-beta'nın birikmesine yol açıyor.

Çalışmanın başyazarı, Barselona'daki Katalonya Biyomühendislik Enstitüsü'nden Profesör Giuseppe Battaglia, yeni yöntemi 'olağanüstü' olarak tanımladı. Battaglia, kan-beyin bariyeri onarılıp tekrar aktive edildiğinde, beynin zararlı proteinleri temizleme ve genel işlev görme yeteneğinin de düzeldiğini ifade etti.

Battaglia, nanopartikülleri 'biyouyumlu polimerlerden yapılmış minik, içi boş küreler' şeklinde açıklıyor. Tıbbi olarak güvenli olan bu parçacıklar, proteinler, hücreler veya dokularla temas kurarak biyolojik tepkiler oluşturuyor ve böylece beyindeki bozulmuş bariyeri hedefliyor. Kan yoluyla taşınan nanopartiküller, bariyer hücrelerine bağlanarak onlara normal işlevlerini tekrar yerine getirmeleri için bir 'hatırlatma' yapıyor, bu da besinlerin taşınmasını ve atıkların temizlenmesini yeniden başlatıyor.

Araştırmada, genetik olarak daha fazla amyloid-beta üretmeleri programlanmış ve Alzheimer'a benzer bilişsel düşüş gösteren fareler kullanıldı. Üç doz enjeksiyonun ardından yalnızca bir saat içinde beyindeki amyloid-beta miktarında yüzde 50–60 oranında düşüş gözlendi. Bir deneyde, 12 aylık (insanda yaklaşık 60 yaşa denk) bir fareye nanopartikül tedavisi uygulandı ve altı ay sonra hayvanın davranışları incelendi. 18 aylık (yaklaşık 90 yaşa denk) olduğunda, tamamen sağlıklı bir farenin davranışlarını sergilediği görülerek hastalığın tamamen tersine döndüğü kanıtlandı.

Nanopartiküller, kan-beyin bariyerindeki LRP1 adında kritik bir proteini hedef alıyor. Bu protein, amyloid-beta'yı tanıyıp bağlayarak kan-beyin bariyerinden kana taşıyor ve atılmasını sağlıyor. Bu sistemin bozulması, amyloid-beta'nın beyinde birikmesine ve hastalığın ilerlemesine yol açıyor.

Çalışma, Çin ve University College London'dan uzmanların da katkılarıyla yürütüldü ve Signal Transduction and Targeted Therapy dergisinde yayımlandı. Battaglia, kan-beyin bariyerinin insanlarda da benzer şekilde çalıştığını belirtti ve ayrıntılı güvenlik ile toksikoloji çalışmalarının tamamlanmasının ardından birkaç yıl içinde insanlarda erken aşama denemelerine başlanabileceğini söyledi. Bu yaklaşımın, Alzheimer'ı beynin kendi savunma mekanizmasını onararak tedavi etme imkanını ortaya çıkardığı vurgulandı.