Aşırı sıcaklarda gazlı içecek tüketimi susuzluğu artırıyor

Medical Park Bahçelievler Hastanesi'nden Diyetisyen Mısra Beste Köleoğlu, yaşlıların, çocukların, hamilelerin ve kronik hastalığı olan bireylerin sıcaklık değişimlerinden daha fazla etkilendiğini belirterek, yaz aylarında sıcak havalarda beslenme önerilerinde bulundu.

Diyetisyen Köleoğlu, yüksek sıcaklığın terleme yoluyla sıvı ve elektrolit kaybını artırdığını ve sindirim sistemini hassaslaştırdığını ifade etti. Bu nedenle yaz aylarında hafif, su içeriği yüksek ve kolay sindirilebilir gıdaların tercih edilmesi gerektiğini dile getirdi.

Diyetisyen Köleoğlu, aşırı sıcaklarda sıvı kaybıyla birlikte minerallerin de azaldığına dikkat çekerek, bu kayıpları yalnızca su ile telafi etmenin yeterli olmayabileceğini ve destekleyici bazı içeceklerin tüketilmesi gerektiğini belirtti.

Maden suyu sodyum ve magnezyum içerir. Az tuzlu ayran hem sıvı hem sodyum ve kalsiyum sağlar. Taze meyve suları özellikle potasyum açısından faydalıdır. Kafeinsiz bitki çayları serinletici alternatif sunar. Bu içecekler, terlemeyle oluşan mineral kayıplarını dengelemeye yardımcı olur.

Diyetisyen Köleoğlu, susuzluğu gidermek amacıyla kola gibi gazlı içecekleri sık tüketmenin riskli olduğunu vurguladı. Gazlı içeceklerdeki kafeinin idrar söktürücü etki yaparak su kaybını artırdığını, şeker oranı yüksek içeceklerin kan şekerinde dalgalanmalara yol açabileceğini ifade etti. Özellikle diyabet, hipertansiyon ve böbrek hastalığı olanlar için bu içeceklerin riskli olduğunu belirtti.

Diyetisyen Köleoğlu, sıcak havalarda sindirimi zorlayan bazı yiyecekler olduğunu belirtti. Kızartmalar, ağır yağlı yemekler, kremalı soslar ve baharatlı yiyeceklerin sindirimi zorlaştırdığını söyledi. Sıcakla birlikte bu tür besinlerin mide bulantısı, şişkinlik ve reflü gibi sorunlara yol açabileceğini, hassas sindirim sistemine sahip bireylerde bu etkilerin daha belirgin olduğunu dile getirdi.

Diyetisyen Köleoğlu, yaz aylarında sebze ve meyve tüketiminin dengeli olması gerektiğini vurguladı.

Yüksek su içeriğine sahip sebze ve meyveler hem sıvı dengesine hem de vitamin-mineral ihtiyacına katkı sağlar. Karpuz, salatalık, domates, kabak, semizotu, şeftali ve kavun gibi mevsim ürünleri öne çıkar. Ancak diyabet hastaları meyve tüketiminde porsiyon kontrolüne dikkat etmelidir.

Diyetisyen Köleoğlu, sıcak havalarda enerji ihtiyacının düşebileceğini belirterek, bu yüzden porsiyonların gözden geçirilerek özellikle diyabet ve insülin direnci olan bireylerde beyaz unlu ürünler yerine tam tahıllı, lif oranı yüksek karbonhidrat kaynaklarının tercih edilmesi gerektiğini ifade etti.

Diyetisyen Köleoğlu, yaz aylarında en sık rastlanan gıda zehirlenmelerinin başlıca nedeninin uygun saklanmayan veya yeterince pişirilmeyen et ve tavuk ürünleri olduğunu vurguladı. Özellikle tavuk etinin, sıcak ortamda birkaç saat içinde tehlikeli miktarda bakteri üretebileceğini söyledi. Bu bakterilerin (özellikle Salmonella ve Campylobacter) ciddi karın ağrısı, ishal, kusma ve ateşe neden olabileceğini, çocuklarda, yaşlılarda ve bağışıklığı zayıf bireylerde hastane yatışı gerektirecek kadar ağır seyredebileceğini belirtti. Bu riski önlemek için et ve tavuk alışverişten sonra hemen buzdolabına kaldırılmalıdır. Tavuk ve kırmızı et iyice pişirilmeli, içi pembe kalmamalıdır. Pişmiş ürünler 1 saatten fazla dışarıda bekletilmemelidir. Çiğ etle temas eden yüzeyler mutlaka dezenfekte edilmelidir.

Diyetisyen Köleoğlu, sıcak havalarda bakteri üremesinin hızlandığının altını çizerek, besin zehirlenme riskini azaltmak için dikkat edilmesi gerekenleri sıraladı.

Et, süt ve yumurta buzdolabında saklanmalı. Pişmiş yemekler 1–2 saat içinde tüketilmeli veya soğutulmalıdır. Çiğ ve pişmiş gıdalar ayrı muhafaza edilmelidir. Açıkta satılan veya soğuk zinciri bozulmuş yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı zayıf bireyler için bu önlemler daha kritik hale gelir.

Diyetisyen Köleoğlu, yaz aylarında yapılan bazı yaygın beslenme hataları olduğunu belirtti. Susuzluğu şekerli ve gazlı içeceklerle gidermeye çalışmak, yemekleri dışarıda uzun süre bekletmek, kızartma ve fast-food tercih etmek, sebze ve meyveyi yeterince yıkamamak veya az tüketmek, iştahsızlık nedeniyle öğün atlamak veya yetersiz beslenmek gibi alışkanlıkların sindirim bozuklukları ve gıda kaynaklı sağlık risklerini artırabileceğini söyledi.

Diyetisyen Köleoğlu, sıcak havalarda sağlıklı beslenmek isteyenler için pratik tavsiyeler paylaştı.

Gün boyunca düzenli su tüketin, susamayı beklemeyin. Her öğünde sebze ve meyve bulundurun. Diyabet hastaları porsiyon kontrolü yapmalıdır. Kızartma yerine haşlama, buharda pişirme veya ızgara tercih edin. Gazlı, şekerli içecekler yerine maden suyu veya az tuzlu ayran tüketin. Et, tavuk, süt gibi ürünleri buzdolabında saklayın. Öğün atlamadan, dengeli ve hafif beslenmeye özen gösterin. Sıcakta iştah azalınca öğün atlamak ya da sadece karpuz-peynir gibi tek yönlü tabaklarla beslenmek yetersiz kalabilir. Bu tür öğünler, tam tahıllı ekmek, salata veya bir avuç ceviz gibi besinlerle dengelenmelidir.

Diyetisyen Köleoğlu, sıcak havalarda hem sıvı hem mineral desteği sağlamak isteyenler için evde kolayca hazırlanabilecek pratik bir karışım tarifini anlattı.

Yarım su bardağı yoğurt, 1 su bardağı soğuk su, yarım çay bardağı sade maden suyu ve bir tutam tuz iyice karıştırılarak gün içinde tüketilebilir.