Arı zehri, agresif meme kanseri türünü yok ediyor: Çığır açan bir buluş

Harry Perkins Tıbbi Araştırma Enstitüsü Epigenetik Laboratuvarı'ndaki uzmanlar, 2020'den beri sürdürdükleri çalışmalar sonucunda bal arısı zehrinin agresif meme kanseri hücrelerini yok ettiğini kanıtladı. Cilt kanserleri hariç en ölümcül kanser türleri arasında yer alan meme kanserinde, 2025 yılında 326 bin 950 yeni vaka ve yaklaşık 43 bin ölüm bekleniyor.

Dr. Edina Wang, ön klinik çalışmalarda kan dolaşımına güvenle enjekte edilebilecek hedefli bir melittin formu geliştirdiklerini duyurdu. Bal arısı zehrindeki ana bileşen olan melittin, kanser hücrelerinin zarlarında delikler açarak onları öldürüyor. Wang, tek bir enjeksiyonla kanser hücrelerinin altı saat içinde öldüğünü, bu etkinin bir hafta sürdüğünü ve normal hücrelere çok az zarar verdiğini ifade etti.

Araştırmalar, zehirde melittin dışında kanser hücrelerini daha spesifik hedefleyebilecek başka bileşenlerin de olabileceğini gösterdi. Ancak bal arısı zehri doğal haliyle alerjen ve toksik maddeler içerdiği için doğrudan tedavi amacıyla kullanılamıyor. Geliştirilen hedefli melittin formu, hem tümörlere nüfuz etme yeteneğini hem de antitümör etkisini artırarak sağlıklı dokuları korumayı hedefliyor.

Minnesota Üniversitesi'nden Dr. Robert Clarke, doğal ürünlerle geliştirilen ilaçların kanser tedavisinde uzun süredir kullanıldığını ve bu çalışmanın da benzer bulgularla uyumlu olduğunu belirtti. Çalışmanın dikkat çeken yönü ise, özellikle üçlü negatif meme kanseri (TNBC) gibi agresif meme kanseri alt tiplerinin bu zehre karşı daha hassas olması. TNBC için henüz onaylanmış hedefli bir tedavi bulunmuyor.

Benzer bir yöntemin yumurtalık kanseri tedavisinde de etkili olup olmadığına dair araştırmalar devam ediyor. İlk bulgular, hedefli melittinin yumurtalık kanseri hücrelerine karşı etkinliğinin tek başına melittine kıyasla altı kat daha fazla olduğunu ortaya koyuyor.

Clarke, araştırmanın umut verici olduğunu ancak güvenlik verilerinin henüz tam olarak netleşmediğini vurguladı. Laboratuvar testlerinde normal hücreler üzerinde elde edilen sonuçların, gerçek hastalardaki toksisiteyi her zaman doğru şekilde yansıtmayacağını hatırlattı.

Dr. Wang, hedefli melittin tedavisinin mevcut kemoterapi ve radyoterapi yöntemlerinin yerine geçmekten ziyade, onları tamamlayıcı bir rol üstleneceğini düşündüklerini söyledi. Yan etkileri azaltıp etkinliği artırabilirse, bazı kemoterapi ilaçlarının yerini alması da mümkün olabilir. Temel amaç, daha az toksik ve daha hassas kanser tedavileri geliştirmek.