60 yıllık bir araştırma, uzun ömür için en iyi protein kaynağının bitkisel proteinler olduğunu gösteriyor. Bu bulgu, geleneksel düşüncelere meydan okuyor.

Yıllardır süren 'hayvansal protein mi, bitkisel protein mi?' tartışması, genellikle kas gelişimi üzerine yoğunlaşıyordu. Ancak Sidney Üniversitesi'nin 100'den fazla ülkede yaklaşık 60 yıllık verileri analiz ettiği kapsamlı bir araştırma, tartışmanın yönünü değiştiriyor.

Yeni soru artık hangi proteinin daha kaslı değil, daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sağladığıdır.

Geleneksel olarak, tam amino asit profilleri nedeniyle hayvansal proteinler kas gelişimi için daha uygun görülüyordu. Ancak Nature Communications dergisinde yayımlanan bu yeni çalışma, öncelikleri yeniden belirledi.

Araştırmacılar, 1961'den 2018'e kadar olan verileri inceleyerek protein türü ile yaşam süresi arasındaki ilişkiyi araştırdı. Sonuçlar, baklagiller, tofu, kuruyemiş ve bezelye gibi bitkisel proteinlerin yoğun olarak tüketildiği toplumlarda yaşam süresinin daha yüksek olma eğiliminde olduğunu gösterdi.

Çalışmanın yazarlarından Caitlin Andrews, bulgular arasındaki temel farkı şöyle açıklıyor: Hayvansal proteinler bebek ölümlerini azaltma gibi çocukluk dönemi sonuçlarını iyileştirirken, yetişkinler için durum tam tersi; bitkisel proteinler daha uzun bir yaşam süresiyle doğrudan bağlantılıdır.

Bu sonuçlar, hayvansal proteinlerin her zaman zararlı olduğu anlamına gelmez. Uzmanlar, özellikle yaşamın erken evrelerinde ve büyüme çağında, hayvansal proteinlerin gelişim için gerekli besinleri sağladığını belirtiyor.

Ancak yetişkinlikte, özellikle yüksek miktarda işlenmiş et tüketiminin, kalp ve damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve bazı kanser türleri gibi kronik rahatsızlıklarla ilişkili olduğu biliniyor. Buna karşılık, bitki temelli beslenme düzenleri daha düşük hastalık riski ve daha düşük genel ölüm oranlarıyla ilişkilendiriliyor. Bunun en somut kanıtı, Japonya'dan Yunanistan'a, çok sayıda asırlık insanın yaşadığı 'Mavi Bölgeler'deki (Blue Zones) yaşam tarzlarıdır.

Uzmanlar, konunun tek bir doğruya indirgenmemesi gerektiği konusunda hemfikir. Asıl önemli olan, kaynağı ne olursa olsun, vücudun günlük protein ihtiyacını dengeli bir şekilde karşılamaktır.

Araştırmacılardan Alistair Senior, nihai sonucu şu şekilde özetliyor: Tükettiğimiz protein türü hem kişisel sağlığımızı hem de gezegenimizin sağlığını etkiler. Bu nedenle, bitki bazlı kaynakları tercih etmenin iki büyük faydası vardır: uzun ömürlülüğü destekler ve çevresel etkiyi azaltır.

Özetle, doğru cevap yaşam evresine göre değişiyor. Büyüme çağındaki bireyler için hayvansal proteinler önemliyken, sağlıklı yetişkinlerin uzun ve dinç bir yaşam için protein dengesini bitkisel kaynaklardan yana değiştirmesi, hem estetik görünüm hem de yaşam süresi açısından büyük bir fark yaratabilir. Bu bulgu, mütevazı nohudu bir salata malzemesi olmaktan çıkarıp uzun ömür reçetesinin başrolüne taşıyor.