İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan: ABD ile nükleer müzakereler yeniden başlayabilir, ancak ABD'ye güven sorunu var

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Amerikalı muhafazakar gazeteci Tucker Carlson ile gerçekleştirdiği röportajda, ABD ile nükleer görüşmelerin yeniden başlama ihtimali üzerine konuştu. Pezeşkiyan, müzakerelerin yeniden başlamasında bir sorun görmediğini ancak "ABD'ye tekrar nasıl güveneceğiz?" sorusunun önemli olduğunu belirtti. Görüşmeler yeniden başlarsa, İsrail rejiminin kendilerine saldırmasına tekrar izin verilmeyeceğinden nasıl emin olabileceklerini sordu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın Amerikalı muhafazakar gazeteci Tucker Carlson ile yaptığı röportaj bugün yayınlandı.

Carlson'ın, ABD-İsrail ve İran arasındaki bu çatışmanın nasıl sona ermesini istediğine dair sorusunu yanıtlayan Pezeşkiyan, bu savaşı kendilerinin başlatmadığını ve devam etmesini istemediklerini ifade etti. Yönetiminin en başından beri ülke içinde ulusal birliği, komşu ülkelerle ve dünyanın geri kalanıyla barış, huzur ve dostluğu teşvik etme sloganına bağlı kaldığını belirtti.

Tucker'ın, barış amacıyla İran'ın nükleer programından vazgeçmeyi düşünüp düşünmediği sorusu üzerine Pezeşkiyan, şunları kaydetti:

Netanyahu'nun 1984'ten bu yana İran'ın nükleer bomba peşinde olduğuna dair yanlış bir algı yarattığını ve bu algının her ABD Başkanı'nın zihnine yerleştiğini anlattı. Ancak gerçekte ne geçmişte ne şu anda ne de gelecekte nükleer bomba geliştirme peşinde olmadıklarını çünkü bunun yanlış olduğunu vurguladı. Bu durumun, İran İslam Cumhuriyeti'nin yüce lideri tarafından yayınlanan dini kararname veya fetva ile çeliştiğini söyledi. Nükleer bomba peşinde koşmanın kendileri için dinen yasak olduğunu, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile işbirlikleri sayesinde bunun her zaman doğrulandığını ifade etti. Ancak ne yazık ki bu işbirliğinin, nükleer tesislerine yönelik hukuk dışı saldırılar nedeniyle bozulduğunu belirtti.

İran hükümetinin, UAEA'nın İsrail'e ajanlık yaptığını iddia etmesine ilişkin bir soruya Pezeşkiyan, şu yanıtı verdi:

UAEA'nın faaliyetleri konusunda bir dönem sorunlar yaşadıklarını, çünkü İsrail'in UAEA tarafından gerçekleştirilen denetimlerden bilgi aldığını fark ettiklerini kabul etti. Ancak bunun UAEA'nın İran içindeki faaliyetlerini asla engellemediğini ve nükleer tesislerini denetlemek ve gözetim altında tutmak için tam erişime sahip olduklarını belirtti. Güven eksikliğinin var olduğunu ifade eden Pezeşkiyan, UAEA'nın son raporunun, raporun türü ve hazırlanış biçimi nedeniyle İsrail rejimine bir bahane verdiğini ve nükleer tesislerine yönelik hukuksuz ve izinsiz saldırılarına zemin hazırladığını söyledi. Pezeşkiyan, bu saldırılardan sonra bile UAEA'nın bu saldırıları kınamakta ya da durdurmak için herhangi bir girişimde bulunmakta başarısız olduğunu, bunun uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve İranlı yasa koyucular ile kamuoyu arasında geniş çaplı bir güvensizliğe yol açtığını ekledi.

Pezeşkiyan, Tucker'ın, "ABD ile diplomasiyi yeniden başlatmaya istekli misiniz ve bize genel ama kesin terimlerle ne tür bir anlaşmayı kabul etmeye istekli olduğunuzu söyleyebilir misiniz?" sorusuna ilişkin şu ifadeleri kullandı:

ABD ile olan farklılıklarını ve anlaşmazlıklarını diyalog ve görüşmeler yoluyla çok kolay bir şekilde çözebileceklerine inandığını belirtti. Uluslararası hukukun, İran ulusunun yükselişine saygı duyulacak bir anlaşmanın çerçevesi veya temeli olarak hizmet edebileceğini söyledi. Ancak ne yazık ki bu diplomasiyi ve çabaları yok edenin Netanyahu olduğunu ifade etti. Her zaman haklarına, uluslararası hukukta yer alan haklı haklarına saygı duyulmasından öte bir şey istemediklerini belirtti. Her zaman barışın peşinde olduklarını, bunun kendi sloganı ve inancı olduğunu yineledi. Yüce Allah'ın bahşettiği bu kısa ve sınırlı süre zarfında barış ve uyum içinde yaşamaları gerektiğine yürekten inandığını söyledi. Öte yandan, halklarının her türlü saldırıya karşı kendini savunabilecek kapasitede olduğunu da yineledi. ABD Başkanı'nın, bölgeyi ve dünyayı barış ve huzura ya da sonsuza dek sürecek savaşlara yönlendirebileceğini dile getirdi.

İran'ın, ABD ile nükleer müzakerelere yeniden başlama planına ilişkin Pezeşkiyan, müzakerelere yeniden başlamakta herhangi bir sorun görmediklerini belirterek, şunları söyledi:

Daha önce, Siyonist rejim İsrail'in sadece ülkelerine değil, tüm bölgeye yönelik zulmü nedeniyle şu anda bir krizle karşı karşıya olduklarını hatırlattı. Halklarının bu krizi geride bırakması gerektiğini vurguladı. Komutanlarının görevde olmadıklarını, evlerinde aileleriyle birlikteyken öldürüldüklerini ve uluslararası hukuka göre bunun bir savaş suçu olarak kabul edildiğini belirtti. Bilim adamlarının da aileleri, eşleri ve çocuklarıyla birlikte öldürüldüğünü ve suikasta uğradığını, hamile kadınlar ve çocukların da öldürüldüğünü dile getirdi. İsrail rejiminin vahşetinde, sadece tek bir kişiyi öldürmek istedikleri için ailelerin de öldürüldüğünü, bütün bir binayı yıkıp yok ettiklerini ve bunun sonucunda birçok masum insanın öldürüldüğünü belirtti. Geride bırakmaları gereken bir kriz olduğunu, görüşmelerin yeniden başlaması için tek bir şart olduğunu: "ABD'ye tekrar nasıl güveneceğiz?" diye sordu. Müzakerelere yeniden başlarlarsa, görüşmelerin ortasında İsrail rejimine kendilerine saldırması için yeniden izin verilmeyeceğinden nasıl emin olabileceklerini sorguladı. İsrail hükümetinin kendisine suikast düzenlemeye çalıştığına inanıp inanmadığı sorulduğunda ise "Denediler, evet. Buna göre hareket ettiler, ancak başarısız oldular ve gerçek bir inanan olarak, bir insanın ne zaman öleceğine ya da ölmeyeceğine karar vermenin Yüce Tanrı'nın elinde olduğuna inanıyorum" şeklinde yanıt verdi.