ATO Başkanı Baran'dan Uyarı: 'Türkiye Yatırım Çekiciliğini Kaybedebilir'

Ankara Ticaret Odası (ATO) Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Baran, işletmelerin kamu ücret politikasının yüksek ücret beklentisi oluşturmasıyla birlikte istihdam, vergi ve diğer yükler nedeniyle sıkıntı yaşadığını belirtti. Baran, "İstihdam yükü sadece birkaç çalışanı olan işletmeler için değil, büyük işletmeler için de sorun teşkil ediyor. Son birkaç yılda, çalışanlara ödenen ücretler oldukça arttı. İşletmeler üretim maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle fabrikalarını başka ülkelere taşımayı düşünüyor. Böyle devam ederse ülkemiz yatırım açısından çekiciliğini kaybedecektir" açıklamasında bulundu.

ATO Başkanı Gürsel Baran, Ankara Ticaret Odası'nın haziran ayı olağan meclis toplantısında ekonomiyle ilgili değerlendirmeler yaptı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, KOBİ'lerin Türkiye'deki işletmelerin yüzde 99,7'sini oluşturduğunu ve toplam istihdamın yaklaşık yüzde 70'ini, toplam cironun ise yarısını bu işletmelerin sağladığını vurguladı.

Baran, "İhracatçıların neredeyse yüzde 95'i KOBİ statüsündeki işletmelerden oluşuyor ve ihracatın yaklaşık yüzde 40'ı KOBİ'ler tarafından gerçekleştiriliyor. KOBİ ihracatının son 20 yıllık verilerine bakıldığında 20 milyar dolar fazla vererek, dış ticaret dengesine sürekli olumlu katkı sağladıkları görülüyor. Mevcut koşullar tüm şirketleri finansmana erişimde olumsuz etkilese de ekonomimiz için önemli bir yere sahip olan KOBİ'ler en çok zorlanan kesimdir. KOBİ'lerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması, iş dünyasının en temel ve öncelikli beklentileri arasında yer alıyor. KOBİ'lerin bankalara getirilen kredi büyümesi kısıtlamalarından muaf tutulması ve KOBİ'lere özel seçici ve hedef odaklı kredi uygulamalarının başlatılması gerekmektedir. Bu tür adımlar, ekonominin can damarı olan küçük ve orta ölçekli işletmeleri güçlendirirken, ekonomik büyümeye ve istihdam artışına da katkı sağlayacaktır" dedi.

Baran, mevzuat gereği 250 kişiden az çalışanı istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri 500 milyon lirayı aşmayan girişimlerin KOBİ olarak kabul edildiğini anımsattı. "Buradaki hasılat veya bilanço durumu güncel koşullara göre yenilenebiliyor. KOBİ kriterlerinin güncellenmesi, KOBİ karşılığı işletmelerin daha doğru sınıflandırılmasını ve dolayısıyla ilgili desteklerin de daha doğru adreslere ulaşmasını sağlayacaktır" ifadelerini kullandı.

Baran, finansmana erişimin kolaylaştırılmasını istediklerini ancak kaynak israfına karşı olduklarını ifade etti. "Kredilerin verimsiz bir şekilde kullanılmasını engellemek için yıllardır herhangi bir katma değer üretmeden, sadece borçla ayakta duran tabela şirketleri için de düzenlemeye gidilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Onlarca göstermelik şirketin kullanacağı küçük miktarlardaki finansmanı, geçici olarak zor durumda olan ancak bugüne kadar hep verimli çalışmış tek bir KOBİ'miz kullansa, çok daha olumlu sonuçlar alırız" şeklinde konuştu.

Doğru maliyetle, doğru zamanda, doğru işletmelere verilen kredilerin, fiyat istikrarına zarar vermeyeceği gibi üretimin ve ticaretin de devamlılığını sağlayacağını vurgulayan Baran, "Bu süreçte, ihracat yapan ve sayıları yaklaşık 100 bin olan KOBİ'lerimizin maliyetlerini düşürücü, verimliliklerini artırıcı her türlü dönüşüm için desteklenmesi de ayrıca önemlidir. KOBİ'leri merkeze alacak yenilikçi ve esnek politikalar küresel ticarette rekabetçiliği koruyup güçlendirecektir" dedi.

Dünyada yaşanan gelişmelerin, savaş ve çatışmalar ile küresel ticaret politikalarındaki belirsizliklerin ekonomileri derinden etkilediğini belirten ATO Başkanı Baran, enflasyon rakamlarına da değindi. Baran, "2025 yılının ilk yarısını geride bıraktığımız bu süreçte, ekonomik veriler açısından iyimser ancak temkinliyiz. Geçen sene bu zamanlar, yüzde 75 civarında olan yıllık enflasyonun yüzde 35'lere kadar inmesini olumlu buluyoruz ancak kalıcı fiyat istikrarına ulaşmak için daha yolumuz olduğunun farkındayız" ifadelerini kullandı.

İşletmelerin, kamu ücret politikasının kamuoyunda yüksek ücret beklentisi oluşturması nedeniyle istihdam, vergi ve diğer yükler nedeniyle zorlandığını dile getiren Baran, "İstihdam yükü sadece üç beş çalışanı olan işletmeler için değil, büyük işletmeler için de bir sorundur. Mevcut koşullar, işletmelerin karlılık oranlarını düşürmüş durumda. Son birkaç yılda, çalışanlara ödediğimiz ücretler aşırı derecede arttı. Dile getirilen rakamlar, işletmelerin ödeyebileceği rakamlar ne yazık ki değil" dedi. Tekstil, hazır giyim ve ayakkabı sektörleri başta olmak üzere üretim yapılan sektörlerde sıkıntılar yaşandığını anlatan Baran, "İşletmelerimiz üretim maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle fabrikalarını başka bir ülkeye taşımayı düşünüyor. Böyle devam ederse ülkemiz yatırım açısından çekiciliğini ne yazık ki kaybedecektir" diye konuştu.

Baran, kıdem tazminatı yükünün de işletmeleri etkilediğini belirterek, "Kıdem Tazminatı Fonu en verimli haliyle kurulmalı ve işletmeler yılda bir kez fona aktaracakları kıdem tazminatı bedeliyle, birikmiş yükten kurtarılmalı" dedi. Baran, yatırımları artırmaya yönelik farklı teşvik ve desteklerin hayata geçirilmesi gerektiğini de kaydetti.

Baran, yüksek faiz ortamı, finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar, işletme sermayelerinin erimesi ve nakit akışının bozulmasının, iş dünyası üzerinde oluşturduğu baskının, iflas ve konkordato ilanlarına yol açtığını ifade etti. "Bu yılın ilk beş ayında mahkemelerce verilen konkordato geçici mühlet kararı sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 97 oranında artmıştır" dedi.

Baran, diğer yandan konkordato uygulamalarında bazı sıkıntılar yaşandığını da belirterek, "Sistemin tam oturmamış olması nedeniyle işletmeler kolaylıkla konkordato ilan ederek, koruma kalkanı altına giriyor. Bir şirket konkordato ilan ettiğinde o şirketten alacağı olan onlarca şirket tahsilat yapamıyor, batma noktasına geliyor. Sistem zincirin ilk halkasını korurken, diğer halkalar sırasıyla batışa doğru ilerliyor. Konkordato sistemi bu haliyle, faydadan çok zarar doğuruyor. Sistemin bir an önce yeniden ele alınması, işletmelerimiz için ve ekonomimiz için şarttır" ifadelerini kullandı.