Akdeniz'de Osmanlı İmparatorluğu'na Ait 17. Yüzyıl Batığı Keşfedildi

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın “Geleceğe Miras” projesi kapsamında sürdürülen kazılar sırasında 17. yüzyıldan kalma ilk ve tek Osmanlı batığı keşfedildi. Batıkta 30'dan fazla tüfek, onlarca humbara, binlerce mermi, satranç takımları, Çin porselenleri ve dönemin en büyük pipo koleksiyonu gibi buluntulara rastlandı. Bu eşyaların, imparatorluğun deniz gücü ve ticari faaliyetlerine ışık tutacağı ifade edildi.

Kızlan Osmanlı Batığı Sualtı Kazısı, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın “Geleceğe Miras” projesiyle bu yıl önemli keşiflere imza attı. Dokuz Eylül Üniversitesi'nden Prof. Dr. Harun Özdaş başkanlığında ve Doç. Dr. Nilhan Kızıldağ'ın yardımıyla yürütülen bu çalışmalar, Türkiye'nin sualtı arkeolojisindeki liderliğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Yaklaşık 30 metre uzunluğunda ve 9 metre genişliğindeki geminin bir çatışma sonucu karaya oturarak yan yattığı tespit edildi. Türkiye'de ilk kez kazısı yapılan bu 17. yüzyıl Osmanlı batığında, askeri mühimmatın yanı sıra günlük yaşam eşyaları ve nadir koleksiyonlar da bulundu.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla bu buluntuları “dünya sualtı arkeolojisinin en çarpıcı buluntularından biri” olarak nitelendirdi. Ersoy, Akdeniz'de keşfedilen batıkla ilgili şu bilgileri paylaştı:

Ersoy, atalarının izlerini sadece karada değil, denizlerde de sürdüklerini vurguladı.

Bakanlık olarak ‘Geleceğe Miras Projesi’ ile eşsiz mirasımızı koruyarak gelecek nesillere aktardıklarını belirten Ersoy, Akdeniz'in derinliklerinden çıkarılan Osmanlı batığının bu vizyonun en çarpıcı örneklerinden biri olduğunu ifade etti. Kızlan Osmanlı Batığı Sualtı Kazısı'nda silahlar, porselenler, satranç takımları gibi tarihe ışık tutan buluntulara ulaşıldığını aktaran Ersoy, Türkiye'de kazısı yapılan ilk ve tek 17. yüzyıl Osmanlı batığında 30'dan fazla tüfek, 50'den fazla humbara, binlerce mermi ve dönemin en büyük pipo koleksiyonunun bulunduğunu söyledi. Batığın, Osmanlı'nın deniz gücünü ve ticaretini günümüze taşıyan ilk örnek olduğunu kaydeden Ersoy, bu keşfin sadece Türkiye için değil, dünya sualtı arkeolojisi için de önemli olduğunu belirtti. Son olarak, emeği geçen herkese teşekkür etti.

Kazılar sırasında 30'dan fazla Osmanlı tüfeği, 50'den fazla humbara, 3 binden fazla kurşun mermi, tabanca, kılıç ve hançer bulundu. Bu buluntular, batığı Akdeniz'de bu tür mühimmat taşıyan tek örnek haline getirdi.

Gemide ayrıca bakır kaplar, seramik çömlekler, deri mataralar, şimşir taraklar ve tahta kaşıkların yanı sıra Tophane üretimi 135 adet pipo lülesi bulundu. Bu koleksiyon, Osmanlı dönemine ait bilinen en büyük pipo koleksiyonu olarak kayıtlara geçti.

Kazı çalışmalarında iki satranç takımı ile 40'tan fazla Çin porseleni de gün yüzüne çıkarıldı. Bu buluntular, Türkiye karasularında ilk kez tespit edildikleri için büyük önem taşıyor.

Bulunan üç mühürden birinde “Hüdabende Abdullah Ahmed” adı ve Hicri 1078 (Miladi 1667–1668) tarihi yer alıyordu. Bu mühür sayesinde batığın dönemi kesin olarak belirlendi. Ayrıca gemide bulunan kestaneler, batığın kış aylarında meydana geldiğini gösterdi.

Bu kazı, Osmanlı İmparatorluğu'nun 17. yüzyıldaki Akdeniz'deki hem askeri hem de ticari varlığını aynı anda belgeleyen ilk örnek oldu. Çalışmalar tamamlandığında, tamamı kazısı yapılmış ilk Osmanlı dönemi batığı olarak resmi kayıtlara geçecek.

Süregelen çalışmalarda tamamen kazısı yapılmış ilk Osmanlı dönemi batığı belgelenecek ve buluntuların tamamı Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi'ne teslim edilecek.

Kazı ekibi, çalışmalarını Dokuz Eylül Üniversitesi Sualtı Kültür Mirası ve Denizcilik Tarihi Araştırma Merkezinin (SUDEMER) teknik altyapısıyla sürdürüyor.