Yaklaşık 1500 Yıllık Mozaik Bulundu: Dara Antik Kenti'nde El Değmemiş Keşif

Kent merkezine 30 kilometre uzaklıktaki Oğuz Mahallesi'nde yer alan Dara Antik Kenti'nde 38 yıl önce başlayan kazılar, geçen yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Geleceğe Miras Projesi"ne dahil edilmesiyle aralıksız devam ediyor.

Bugüne kadar yapılan kazı çalışmalarında, toplu mezarların bulunduğu nekropol, kilise, saray, çarşı olarak kullanılan agora, zindan, tophane ve su bendi kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı. Ayrıca bölgede on binden fazla ok ucu, kandil, cam, seramik eserler ve ziynet eşyaları bulundu.

Doğu Roma İmparatorluğu'nun Sasaniler'e karşı sınırını korumak amacıyla kurduğu antik kentteki agora bölgesinde devam eden kazılarda önemli buluntular ortaya çıkarılıyor.

Mardin Müzesi başkanlığında yürütülen kazılarda, agorada yaklaşık 20 dükkan ve atölyenin yanı sıra Roma dönemine ait 1500 yıllık içme suyu sistemi keşfedildi.

Bu yılki kazılarda ise dükkan ve atölyelerin hemen yanında konut olarak değerlendirilen yapılarda damla ve dalga figürlerine sahip, yaklaşık 1500 yıllık bir mozaik alan ortaya çıkarıldı.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Ayhan Gök, Dara Antik Kenti'ndeki kazı çalışmalarında 39 yılı geride bıraktıklarını ve geçen yıl "Geleceğe Miras Projesi"ne dahil edilmesinin ardından kazıların titizlikle sürdürüldüğünü belirtti.

Gök, antik kentte son birkaç yıldır agora bölgesinde çalışmalara devam ettiklerini ifade etti. Bölgedeki en büyük Roma yerleşkesinde yapılan kazılarda çıkan eserlerin müzede sergilendiğini, bazılarının da yerinde korunduğunu bildirdi.

İçindeki buluntularla eşsiz bir mekan olan Dara Antik Kenti'nin agora bölgesindeki kazılar devam ettikçe çeşitli buluntularla karşılaştıklarını dile getiren Gök, şunları kaydetti:

"Buluntuların en yenisi mozaik. Süsleme amaçlı, evin zemininde olduğunu düşünüyoruz. Neredeyse bozulmamış halde bulduk. Bu da bizim için çok sevindirici. Muazzam bir keşif, 1500 yıldır el değmemiş bir mozaiği tekrar gün yüzüne çıkardık. Mozaik yaklaşık 50 metrekare. Antik dönemde de 2-3 yerde restorasyon gördüğünü anlayabiliyoruz. Mozaiğin bulunması bizi çok heyecanlandırdı. Tek parça halinde çıkaracağız. Ziyaretçilere yeni bir cazibe noktası olacak. Kazılar devam ettikçe yeni buluntulara ulaşacağımıza inanıyoruz çünkü burada muazzam bir tarih var. Bu nedenle çalışmaları çok önemsiyoruz."

Aşırı sıcağa rağmen çalışmalarını titizlikle sürdüren ekiplere teşekkür eden Gök, bölgedeki en büyük nekropol, sarnıçlar, agora ve surlarla misafirlerini cezbeden Dara Antik Kenti'nin yeni buluntularla daha da ön plana çıkacağını ve turizme önemli katkı sağlayacağını vurguladı.

Dara Kazı Sorumlusu Arkeolog Dr. Devrim Hasan Menteşe ise agora bölgesinde yaklaşık 5 yıldır kazıları yürüttüklerini söyledi.

Son yıllarda yaptıkları kazılarda kentin çarşı ve dükkanlarının işlevini anlamaya yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Menteşe, şunları kaydetti:

"Bu dükkanlarda neler yapıldığına dair birçok kanıt bulduk. Bu dükkanlarının çoğunun tabanlarının mozaikle döşeli olduğunu fark ettik. Birçok yerde bu parçaları bulduk ama bir bütün halinde pek fazla bulamamıştık. Antik kentte mozaikler açısından çok zengin bir kültür var, özellikle agora kısmındaki dükkan ve dükkan sahiplerinin olduğunu düşündüğümüz konutlarda. Birkaç hafta önce bir mozaik bulduk."

"Şu anda yarısından fazlasını çıkardık ancak açtığımız sondajlarla tüm bir mozaik olduğunu gördük. Bir bütünlük oluşturuyor. Büyükçe bir odanın tabanını oluşturuyor. Üzerinde dalga ve damla motifleri gördük. Geometrik desenler, özellikle bordürlerin içerisinde dalga ve baklava dilimli motifler var. Üzerinde I. Justinianus zamanına tarihlenen bir sikke bulduk. Bu da mozaiğin yaklaşık 1500 yıllık bir tarihe sahip olduğunu, 525-575 tarihleri arasında inşa edildiğini gösteriyor."

Buluntulara göre, Dara Antik Kenti'nin sadece bir garnizon kenti olmadığını, aynı zamanda Mezopotamya'nın en önemli ticaret ve inanç merkezi olduğunu aktaran Menteşe, kentin 25 bin askerin konakladığı bir garnizon kenti olarak bilindiğini anlattı.

Son zamanlarda yapılan kazılarda, Dara Antik Kenti'nin yalnızca askeri amaçlı değil, aynı zamanda Roma'nın Mezopotamya'daki en önemli ticaret merkezlerinden biri olduğu anlaşıldı. Menteşe, "Aynı zamanda bulduğumuz dini yazıtlarla antik kentin dini bir nokta olduğunu, en azından hacıların uğrak yeri olduğunu gösteriyor" ifadelerini kullandı.