Van'da 3 bin rakımda yaklaşık 50 odalı kale kalıntısı bulundu

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Rafet Çavuşoğlu'nun başkanlık ettiği kazı ekibi, ilçedeki tarihi yapıları ortaya çıkarmak ve turizme kazandırmak amacıyla çalışmalara başladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün desteklediği Arkeolojik Yüzey Araştırmaları Projesi kapsamında ilçe merkezine 62 kilometre uzaklıktaki Beşbudak Mahallesi'ne ulaşan ekip, 3 bin metre yükseklikteki Tirişin Yaylası'na tırmandı.

İki saatlik tırmanışın ardından yaylaya varan 12 kişilik arkeolog, antropolog ve sanat tarihçilerinden oluşan ekip, bölgedeki yüzey araştırmaları sırasında bir kale ve sur kalıntısı tespit etti.

Bazalt taşından yapılmış yaklaşık 50 odalı kale ve 4 kilometre uzunluğundaki sur kalıntısında seramik parçaları, değirmen taşları ve üzerinde çeşitli işaretler bulunan taşlar bulundu.

Demir Çağı'nda inşa edildiği tahmin edilen kale ve sur kalıntısının, bölgede elde edilen buluntuların incelenmesi sonucunda Orta Çağ'da da yoğun olarak kullanıldığı belirlendi.

Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu başkanlığını da yürüten Çavuşoğlu, kale ve sur kalıntısının envantere kaydedilmesi ve tescili için bölgenin koordinatlarını, tarihi kalıntılarını, mimari yapısını ve konumunu dron kullanarak fotoğraflayarak kayıt altına aldı.

Prof. Dr. Çavuşoğlu, önemli otlak ve su kaynaklarına sahip Tirişin Yaylası'nın tarih boyunca küçükbaş hayvancılıkla uğraşan birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını ifade etti.

Bölgede yayla geleneğinin hala devam ettiğini belirten Çavuşoğlu, "Bulunduğumuz alanda bizi şaşırtan durum, uzun bir surla çevrili bir kalenin varlığı. Kalenin içinde de bir iç kale bulunmakta. Burada kaya resimlerinin bulunması, yerleşimin Mezolitik ve Neolitik dönemlere kadar uzandığını gösteriyor. Bu yerleşimin geç dönemlerde, özellikle Demir Çağı'na kadar, Orta Çağ ve sonrasında da kullanıldığına işaret eden bulgular mevcut." şeklinde konuştu.

3 bin metre rakımda 4 kilometre uzunluğunda surları olan bir kale kalıntısıyla karşılaşmanın kendilerini şaşırttığını vurgulayan Çavuşoğlu, şunları kaydetti: "Surların kuzeybatı kesiminde yer alan iç kalenin, adeta yönetim merkezinin bulunması önemli. Dronla çektiğimiz görüntülerde 50'ye yakın mekanın, yaşam alanlarının bulunması da bizim için değerli. Surlar, buraya yerleşen kişilerin güvenliğini ve hayvanlarının rahatça otlatılmasını sağlaması açısından önem arz ediyor. Coğrafyanın doğal taşı olan bazalt taşlarının surlarda kullanıldığını görüyoruz. Doğal halleriyle özellikle yerleştirilmişler. Bölgede ocak şeklinde bazalt taşların kırıldığı bir bölüm mevcut. Ayrıca kurgan türü diyebileceğimiz yuvarlak yapılar da tespit ettik."

Beşbudak Mahallesi Muhtarı Mehmet Ceylan ise, "Burası atalarımızdan kalan önemli bir yer. Şu an huzur ortamı var. Herkes rahatlıkla buraya gelip istediği gibi zaman geçirebiliyor. Bu tarihi kalıntıların kayıt altına alınmasını ve tanıtılmasını istiyoruz. Bu kapsamda yapılan çalışmaları da çok değerli buluyoruz." dedi.