Urfa Kalesi'nde iki bin yıllık sır perdesi aralandı

Kuruluş tarihi tam olarak bilinmeyen ve sur duvarlarının milattan sonra 9. yüzyılda Abbasiler döneminde inşa edildiği tahmin edilen Urfa Kalesi'ndeki kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izni ve desteğiyle, Prof. Dr. Gülriz Kozbe başkanlığında 2020 yılından bu yana sürdürülüyor.

Kazı Başkanı ve Batman Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kozbe, bu yıl mayıs ayında başlayan kazıların yıl sonuna kadar devam edeceğini belirtti.

Kaleye dair mimari yapı ve dönem bilgilerine ulaşmaya başladıklarını ifade eden Kozbe, dört farklı alanda çalışma yürüttüklerini bildirdi.

Kozbe, Memlük dönemine ait bir idari yapıyı ortaya çıkardıklarını belirterek şu bilgileri paylaştı: Memlük dönemine ait iki katlı olduğu kesinleşen bir idari yapı tespit edildi. Yapının önünde, daha geç dönemde yani Osmanlı'nın son evrelerinde inşa edilmiş, Urfa evlerini yansıtan mekanlara rastlandı. Ayrıca 'batı burcu' olarak adlandırılan sektörde, daha önce yalnızca tek bir burç olduğu düşünülüyordu. Yürütülen kazılarla hem kuzeyde hem de güneyde birer burç daha bulundu. Bu alan 11. ve 12. yüzyıla, yani Doğu Roma dönemine tarihleniyor.

İç kalede ilk kez bir kaya mezarına rastlanmasının oldukça önemli bir bulgu olduğunu kaydeden Kozbe, şu açıklamaları yaptı: Bu yıl farklı bir buluntuya ulaşıldı. Bir kaya mezarı, Urfa'da bu tarz mezarlar çok yaygın, örneğin Kızılkoyun Nekropolü, Kale Eteği Nekropolü ve Güney Eteği Nekropolü gibi alanlarda onlarca örneği bulunuyor. İç kalede, yani kalenin merkezinde böyle bir mezara ilk kez rastlanıyor. Mezarın kısa bir giriş koridoru mevcut. Girişin önünde dairesel bir kapak taşı yer alıyor. Henüz taş açılamadığı için mezarın iç kısmına girilemedi. Yakında çalışmalar başlayacak. Dromosun üst kısmında Süryanice olduğu düşünülen bir yazıt bulunuyor. İçeriği henüz çözülemedi ancak çözüldüğünde mezarın kime ait olduğu anlaşılabilecek.

Mezarın içeriğiyle ilgili henüz bilgi sahibi olunmadığını ifade eden Kozbe, dışarıdan bakıldığında kemerli klineler bulunan bir mezar yapısının görüldüğünü belirtti.

Mezarın Geç Antik Çağ'a ait olabileceğini dile getiren Kozbe, sözlerini şöyle tamamladı: Bu bölgede, halk arasında Abgar Krallığı olarak bilinen Osroene Krallığı bulunmaktaydı. Bu mezarın, o kraliyet ailesine ait bir bireye ait olma olasılığı var. Ancak bu bilgi ancak mezarın içine girdikten sonra netleştirilebilecek. Kaya mezarları burada genellikle 4. ve 6. yüzyıllar arasında görülüyor. Ancak mezar Abgar Krallığı'na aitse, 3. yüzyıla tarihlenmesi gerekebilir. Şu anda, mezarın 3. ile 8. yüzyıllar arasına, yani Geç Antik Çağ'a ait olduğu söylenebilir. İçeriden çıkacak buluntular, varsa mozaikler ya da yazıtın sunduğu bilgiler doğrultusunda kesin tarihi belirlemek mümkün olacaktır.