Urartu Kadınına Ait Ayak İzi İlk Kez Van Müzesi'nde Sergilendi

Van Kalesi'nin kuzeyindeki höyükte yürütülen kazı çalışmaları sırasında keşfedilen Urartu kadınına ait ayak izi, 100+2 Süreli Müze Sergileri Projesi kapsamında ilk kez Van Müzesi'nde sergilendi.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erkan Konyar'ın başkanlığında 2018 yılında höyükteki kazı çalışmalarında Urartu kadınına ait ayak izi ortaya çıkarıldı.

Kalıbı alınan ve bulunduğu yerden kesilerek koruma altına alınan ayak izinin, antropologlar tarafından yapılan incelemede, milattan önce 6 ila 9. yüzyıla ve Urartu kadınına ait 36 numara büyüklüğünde olduğu tespit edildi.

Uzun süredir koruma altında tutulan ayak izi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2025'i "Aile Yılı" ilan etmesi ve Cumhuriyet'in 102. yılına özel olarak müzede açılan "Urartu'dan günümüze kadın" temalı sergi kapsamında sanatseverlerle buluştu.

12 Temmuz - 31 Ağustos tarihleri arasında sergilenecek olan kadın ayak izi, ziyaretçilerin ilgisini çekti.

Müze Müdürü Bülent Demir, "ailenin temeli kadındır" sözünden hareketle 100+2 sergisinde kadın temasıyla Urartulardan kalma kadın ayak izini sergilediklerini belirtti.

Anadolu'nun kültürel zenginliğini ziyaretçilerle buluşturduklarını ifade eden Demir, "Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın onayıyla 2025, 'Aile Yılı' olarak ilan edildi. Bu doğrultuda tüm ülkede ailenin korunması ve güçlendirilmesine yönelik etkinlikler ve projeler hayata geçiriliyor. 2025'te Bakanlığımız tarafından Cumhuriyet'imizin 102. yılına özel '100+2 Süreli Müze Sergileri' projesi başlatıldı. Geleneksel değerleri çağdaş bir yaklaşımla birleştirerek Anadolu'nun eşsiz kültürel zenginliğini ziyaretçilere sunacak olan bu sergiler, kültürel mirasımızı dünden bugüne taşıyarak, geleceğe aktarılması adına önemli bir proje olarak değerlendiriliyor."

Urartulu kadın ayak izinin sergideki en dikkat çekici eser olduğunu belirten Demir, "Van Müze Müdürlüğü olarak 100+2 sergisinde Urartu'dan günümüze kadın temalı sergimizi açtık. Sergimizde ilk defa teşhire çıkardığımız eserler arasında yer alan kerpiç üzerine basılı kadın ayak izi, sergimizin en ilgi çekici unsuru oldu. Eserimiz, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izniyle, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Prof. Dr. Erkan Konyar başkanlığında 2018 yılında Van Kalesi Höyüğü kazı çalışmalarında ortaya çıktı." dedi.

Kerpiç üzerinde çok anlamlı bir iz olduğunu açıklayan Demir, ayak izinin 36 numara büyüklüğünde bir insana ait olduğunu ve Post-Urartu ya da Geç Demir Çağı dönemine tarihlendirildiğini belirtti.

Ayak izinin kerpiç üzerinde bulunmasının, o dönemlerde kerpiç üretimi ve döşeme aşamalarında kadınların da aktif rol aldığını düşündürdüğünü ifade eden Demir, "Yapılan etnografik çalışmalar günümüzde olduğu gibi geçmişte de kerpiç yapımının çoğunlukla ev halkı, özellikle kadınlar tarafından gerçekleştirildiğini ortaya koyuyor. Bu ayak izi sadece teknik bir veri değil, aynı zamanda binlerce yıl öncesine ait gündelik yaşamın, emeğin ve kadının varlığının izlerini taşıyan sessiz bir tanıktır. Bugün bu ayak izini sergilerken, yalnızca bir kerpiç parçasını değil, geçmişin görünmeyen öznesi olan kadına, onun emeğine ve yaşamına da dikkat çekiyoruz."

Sergiyi ziyaret eden Müjde Şen Ünal, Samsun'dan ailesiyle Doğu turuna çıktığını söyledi.

En ilkel çağlardan günümüze kadar kadının yerinin her zaman çok önemli olduğunu vurgulayan Ünal, "Bugün de bu eserde aslında kadının bir çabasını görüyoruz. Kadınlar o dönemde kerpiç ev yaparken, çalışırken günümüzde ise çabasını sürdürmeye devam ediyor. Kadın dokunduğu her yeri güzelleştiriyor. Birçok müze gezdim. Müzelerde kalıntı ve eserleri dikkatle inceledim fakat ilk defa böyle bir şey görüyorum. Bir kadının ayak izinin bulunması ve müzede sergilenmesi mükemmel. Bu gezinin unutulmaz bir parçası oldu." şeklinde konuştu.

Tokat'tan gelen ziyaretçi Murat Öz ise "Van'ı çok merak ettiğim için Karadeniz'den buraya geldim. Müze çok güzel olmuş. Urartu dönemi çok iyi yansıtılmış. Turistlerin özellikle tercih edeceği bir alan oluşturulmuş. Anadolu'da ne kadar eski medeniyetler olduğunu görüyoruz. Ayak izi eseri de muhteşem. Kadın ayağı olduğu gayet belli. Eser çok etkileyici." ifadelerini kullandı.