Tripolis'in Seçkinleri Antik Kentin Balık Havuzlu Villasında Ağırlanmış

Denizli'nin Buldan ilçesindeki Tripolis Antik Kenti'nde yapılan kazı çalışmalarında, gösteriş ve ihtişamı temsil eden, iç cephe duvarları rengarenk fresklerle kaplı ve önünde balık havuzu da bulunan 1500 metrekarelik yeni bir villa keşfedildi.

Yenicekent Mahallesi'nde, Büyük Menderes Nehri'nin hemen yanında konumlanan antik kentteki kazı çalışmaları, Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahadır Duman liderliğindeki ekiple 13 yıldır devam ediyor.

Batı Anadolu'nun en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olarak kabul edilen Tripolis'te bugüne kadar birçok önemli eser bilim dünyası ve kamuoyu ile paylaşıldı. Bunlar arasında 1700 yıllık freskler, 1500 yıllık kilise ve zemini mozaik kaplı, duvarlarında renkli freskler ile bitkisel ve geometrik süslemeler bulunan 2 bin yıllık olduğu tahmin edilen 12 odalı bir villa daha önce gün yüzüne çıkarıldı.

Antik kentte ayrıca 1500 yıllık tahıl ambarları, 2 bin yıllık Roma dönemine ait pazar yeri, tavlanın erken versiyonu olan bir oyun, zeytinyağı atölyesi kalıntıları, taş kesme atölyesi, metal testere parçaları ve siparişlerin yer aldığı bir yazıt, kanalizasyon sistemi, 200 metre uzunluğunda siper ve anıtsal bir çeşme de bulundu.

Bu yılki kazıların şimdilik en önemli eseri ise 1600 yıllık olduğu değerlendirilen, 4 oda, 2 salon, sütunlu galerisi, 40 metrekarelik balık havuzu ve onun da önünde oldukça geniş bir iç bahçeye sahip olan villa oldu.

Prof. Dr. Bahadır Duman, Tripolis Antik Kenti kazı ve restorasyon çalışmalarının Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında devam ettiğini belirtti.

Alanın 40 kişilik bir ekip tarafından çalışıldığını belirten Duman, “Sahada önemli buluntularla karşılaştık. Üzerinde çalışmalarımızı sürdürdüğümüz yapı kompleksine, 480 metresi kapalı olmak üzere toplamda 1500 metrekarelik bir alana yayılan 4 oda, 2 büyük salon, bir sütunlu avlu ve sarnıç, iki çeşme, bir balık havuzu ve sütunlu galerisiyle büyükçe bir villa yapısı denilebilir. Villa denmesinin sebebi, normal konutlardan hem ebat olarak daha büyük olması hem de mimari dekorasyonda ve duvar süslemelerinde kullanılan öğelerin diğer standart konutlardan farklı olmasıdır” dedi.

Duman, villanın tüm iç cephe duvarlarının rengarenk fresklerle donatıldığını ifade etti.

Duvarlardaki fresklerde bitkisel öğelerin ve mimari dekorasyonun ön planda olduğunu belirten Duman, “Villanın iç duvarları sarıdan maviye, kahverengiden kırmızıya birçok tonda farklı renkler kullanılarak fresklerle süslenmiş. Yine bu villanın hemen güney girişinde 20 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde bir sütunlu galeri ile onun önünde 40 metrekarelik bir havuz bulunuyor” diye konuştu.

Duman, villanın önündeki havuzun diğerlerinden çok farklı olduğunu ve bu yapının ile villanın çevresinde yapılan çalışmalarda çok sayıda deniz kabuklusuna rastlandığını söyledi.

Havuzun çevresindeki mermer zemin döşemelerinde balık figürlerinin bulunduğunu belirten Duman, “Aslında bu bir balık havuzu. Dikdörtgen planlı havuzun duvarlarının iç kısmında pişmiş topraktan yapılmış su boruları kullanılmış. Bu boruların yarısı açık, yarısı kapalı durumda. Burada yetiştirilen balıkların hem güneş ışığından korunması hem de sığınmaları için küçük yuvalar yapılmış. Menderes Nehri kenarında yer alan Tripolis Antik Kenti'nde geçmiş yıllarda tatlı su balıkçılığıyla ilgili çeşitli buluntulara rastlanmıştı. Bu havuz, bu bilgileri teyit eder nitelikte. Deniz kıyısında balık yetiştiriciliğine dair bu tip buluntuların olması normal, ancak o dönem Anadolu'nun içlerinde böyle bir balık havuzunun bulunması nadir örneklerden biri. Bu havuzda sazan, yayın, yılan balığı gibi çeşitli balıkların bulundurulduğunu anlıyoruz. Villada ağırlanan kalabalık konuklara havuzda yetiştirilen balıklardan ikram edildiğini söylememiz mümkündür. Roma döneminde balık havuzları, hem mutfak ihtiyaçlarını karşılayan hem de konukların ağırlandığı ihtişamlı büyük kabul salonlarında ev sahibi için gösteriş aracı olan unsurlar olarak öne çıkar” şeklinde konuştu.