Tripolis'in Seçkinleri Antik Kentin Balık Havuzlu Villasında Ağırlanmış

Denizli'nin Buldan ilçesindeki Tripolis Antik Kenti'nde yürütülen kazı çalışmalarında, gösteriş ve ihtişamı simgeleyen, iç cephe duvarları rengarenk fresklerle kaplanmış ve önünde balık havuzu da olan 1500 metrekare alana yayılan yeni bir villa bulundu.

Yenicekent Mahallesi'nde, Büyük Menderes Nehri'nin hemen yanında yer alan antik kentte kazı çalışmaları 13 yıldır Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahadır Duman başkanlığındaki ekiple sürdürülüyor.

Batı Anadolu'nun en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olarak değerlendirilen Tripolis'te şimdiye kadar birçok önemli eser bilim dünyası ve kamuoyuyla paylaşıldı. Bunlardan 1700 yıllık freskler, 1500 yıllık kilise, 2 bin yıllık olduğu tahmin edilen, zemini mozaik kaplı, duvarlarında renkli freskler, bitkisel geometrik süslemeler yer alan 12 odalı villa daha önce gün yüzüne çıkartıldı.

Ayrıca antik kentte 1500 yıllık tahıl ambarları, 2 bin yıllık Roma dönemine ait pazar yeri, tavlanın erken versiyonu olan oyun, zeytinyağı atölyesi kalıntıları, taş kesme atölyesi, metal testere parçaları ve siparişlerin yer aldığı yazıt, kanalizasyon sistemi, 200 metre uzunluğunda siper ve anıtsal çeşme de bulundu.

Bu yılki kazıların şimdilik en önemli eseri ise 1600 yıllık olduğu değerlendirilen 4 oda, 2 salondan oluşan, sütunlu galerisi, 40 metrekarelik balık havuzu ve onun da önünde oldukça geniş bir iç bahçeye sahip villa oldu.

Prof. Dr. Bahadır Duman, Tripolis Antik Kenti kazı ve restorasyon çalışmalarının Kültür ve Turizm Bakanlığının Geleceğe Miras Projesi kapsamında devam ettiğini belirtti.

Alanın 40 kişilik bir ekiple çalışıldığını belirten Duman, sahada önemli buluntularla karşılaştıklarını ifade etti. Üzerinde çalıştıkları yapı kompleksinin, 480 metresi kapalı olmak üzere toplamda 1500 metrekarelik bir alana yayılan 4 oda, 2 büyük salon, bir sütunlu avlu ve sarnıç, iki çeşme, bir balık havuzu ve sütunlu galerisiyle büyükçe bir villa yapısı olduğunu söyledi. Bu yapının villa olarak tanımlanma sebebi, hem ebat olarak normal konutlardan daha büyük olması hem de mimari dekorasyonda ve duvar süslemelerinde kullanılan öğelerin diğer standart konutlardan farklı olmasıdır.

Duman, villanın tüm iç cephe duvarlarının rengarenk fresklerle donatıldığını ifade etti.

Duvarlardaki fresklerde bitkisel öğelerin ve mimari dekorasyonun ön planda olduğunu anlatan Duman, villanın iç duvarlarının sarıdan maviye, kahverengiden kırmızıya birçok tonda farklı renkler kullanılarak fresklerle bezendiğini söyledi. Ayrıca bu villanın hemen güney girişinde 20 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde bir sütunlu galeri ile bunun önünde 40 metrekarelik bir havuz bulunduğunu belirtti.

Duman, villanın önünde yer alan havuzun diğerlerinden çok farklı olduğunu ve bu yapının ile villanın etrafında yaptıkları çalışmalarda çok sayıda deniz kabuklusuna rastladıklarını söyledi.

Havuzun çevresinde yer alan mermer zemin döşemelerinde balık figürlerinin olduğunu belirten Duman, bunun aslında bir balık havuzu olduğunu kaydetti. Dikdörtgen planlı havuzun duvarlarının iç kısmında pişmiş topraktan yapılmış su boruları kullanıldığını ve bu boruların yarısının açık, yarısının kapalı durumda olduğunu ifade etti. Burada yetiştirilen balıkların hem güneş ışığından korunması hem de sığınmaları için küçük yuvacıklar yapıldığını söyledi. Menderes Nehri'nin kenarında yer alan Tripolis Antik Kenti'nde geçmiş yıllarda tatlı su balıkçılığıyla ilgili çeşitli buluntulara rastlandığını ve bu havuzun bu bilgileri teyit eder nitelikte olduğunu ekledi. Deniz kıyısında balık yetiştiriciliğine dair bu tip buluntuların olmasının normal olduğunu ancak o dönem Anadolu'nun içlerinde böyle bir balık havuzunun bulunmasının nadir örneklerden biri olduğunu vurguladı. Bu havuzda sazan, yayın, yılan balığı gibi çeşitli balıkların bulundurulduğunu anladıklarını ve villada ağırlanan kalabalık konuklara havuzda yetiştirilen balıklardan ikram edildiğini söylemenin mümkün olduğunu belirtti. Roma döneminde balık havuzlarının, hem mutfak ihtiyaçlarını karşılayan hem de konukların ağırlandığı ihtişamlı büyük kabul salonlarında ev sahibi için gösteriş aracı olan unsurlar olarak öne çıktığını aktardı.