Tripolis'in elitleri, antik kentin balık havuzlu villasında ağırlandı

Denizli'nin Buldan ilçesindeki Tripolis Antik Kenti'nde devam eden kazı çalışmalarında, gösteriş ve ihtişamı temsil eden, iç duvarları rengarenk fresklerle bezeli ve önünde bir balık havuzu bulunan, 1500 metrekarelik alana yayılmış yeni bir villa keşfedildi.

Yenicekent Mahallesi'nde, Büyük Menderes Nehri'nin hemen kenarında yer alan antik kentteki kazı çalışmaları, Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahadır Duman başkanlığındaki bir ekiple 13 yıldır aralıksız sürdürülüyor.

Batı Anadolu'nun en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olarak kabul edilen Tripolis'te, bugüne kadar pek çok önemli eser bilim dünyası ve kamuoyuyla paylaşıldı. Bu eserler arasında 1700 yıllık freskler, 1500 yıllık bir kilise ve 2 bin yıllık olduğu tahmin edilen, zemini mozaik kaplı, duvarlarında renkli freskler ve bitkisel geometrik süslemeler bulunan 12 odalı bir villa daha önce ortaya çıkarıldı.

Antik kentte ayrıca 1500 yıllık tahıl ambarları, 2 bin yıllık Roma dönemine ait bir pazar yeri, tavlanın erken bir versiyonu olan oyun kalıntıları, zeytinyağı atölyesi kalıntıları, taş kesme atölyesi, metal testere parçaları ve siparişlerin yer aldığı bir yazıt, gelişmiş bir kanalizasyon sistemi, 200 metre uzunluğunda bir siper ve anıtsal bir çeşme de bulundu.

Bu yılki kazıların şimdilik en dikkat çekici eseri ise 1600 yıllık olduğu tahmin edilen, dört oda ve iki salondan oluşan, sütunlu galerisi, 40 metrekarelik balık havuzu ve önünde oldukça geniş bir iç bahçeye sahip bir villa oldu.

Alanın 40 kişilik bir ekiple çalıştığını belirten Duman, “Sahada önemli bulgularla karşılaştık. Üzerinde çalıştığımız yapı kompleksine, 480 metrekare kapalı alanı olmak üzere toplamda 1500 metrekarelik bir alana yayılan dört oda, iki büyük salon, bir sütunlu avlu ve sarnıç, iki çeşme, bir balık havuzu ve sütunlu galerisiyle büyük bir villa yapısı diyebiliriz. Buraya villa dememin nedeni, hem normal konutlardan boyut olarak daha büyük olması hem de mimari dekorasyonda ve duvar süslemelerinde kullanılan öğelerin, daha önce bulduğumuz standart konutlardan farklı olmasıdır.” ifadelerini kullandı.

Duman, villanın tüm iç cephe duvarlarının rengarenk fresklerle süslendiğini belirtti.

Duvarlardaki fresklerde bitkisel öğelerin ve mimari dekorasyonun ön planda olduğunu ifade eden Duman, “Villanın iç duvarları sarıdan maviye, kahverengiden kırmızıya kadar birçok tonda farklı renkler kullanılarak fresklerle bezenmiş durumda. Ayrıca bu villanın hemen güney girişinde 20 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde bir sütunlu galeri ile onun önünde 40 metrekarelik bir havuz bulunmaktadır.” şeklinde konuştu.

Villada ağırlanan konuklara havuzda yetiştirilen balıklar ikram edildi.

Duman, villanın önünde yer alan havuzun diğerlerinden çok farklı olduğunu ve bu yapının çevresinde yapılan çalışmalarda çok sayıda deniz kabuklusuna rastlandığını dile getirdi.

Havuzun çevresindeki mermer zemin döşemelerinde balık figürlerinin bulunduğunu anlatan Duman, şunları kaydetti:

“Aslında bu bir balık havuzu. Dikdörtgen planlı havuzun iç duvarlarında pişmiş topraktan yapılmış su boruları kullanılmış. Bu boruların yarısı açık, yarısı kapalı durumda. Burada yetiştirilen balıkların hem güneş ışığından korunması hem de sığınmaları için küçük yuvalar yapılmış. Menderes Nehri'nin kenarında yer alan Tripolis Antik Kenti'nde geçmiş yıllarda tatlı su balıkçılığıyla ilgili çeşitli buluntulara rastlamıştık. Bu havuz, bu bilgileri doğrular nitelikte. Deniz kıyısında balık yetiştiriciliğine dair bu tip buluntuların olması normaldir ancak o dönem Anadolu'nun iç kesimlerinde böyle bir balık havuzunun bulunması nadir örneklerden biridir. Bu havuzda sazan, yayın, yılan balığı gibi çeşitli balıkların bulundurulduğunu anlıyoruz. Villada ağırlanan kalabalık misafirlere havuzda yetiştirilen balıklardan ikram edildiğini söylemek mümkündür. Roma döneminde balık havuzları, hem mutfak ihtiyaçlarını karşılayan hem de konukların ağırlandığı ihtişamlı büyük kabul salonlarında ev sahibi için gösteriş aracı olan unsurlar olarak öne çıkardı.”