Suudi Arabistan'da Ortaya Çıkarılan Keşif, Bilim Dünyasında Hayret Uyandırdı

Afrika ve Asya kıtalarının kesişim noktasında bulunan **Arabistan**, ilk insanlar için önemli bir **göç yolu**ydu. Yapılan araştırmalar, bölgenin bir zamanlar nemli olduğunu, ancak yaklaşık **25 bin yıl önce Buzul Çağı'nın zirvesi**ne ulaşmasıyla yağışların durduğunu ve bölgenin yaşam için fazla **kurak** hale geldiğini ortaya koymuştu.

Kuzey Arabistan'ın yaklaşık **10 bin yıl önce** tekrar **insan yerleşimi**ne ev sahipliği yapmaya başladığı bilinmekle birlikte, bu yerleşimin daha eskiye dayanıp dayanmadığı bugüne dek **belirsiz**di.

Almanya'daki **Max Planck Jeoantropoloji Enstitüsü**'nden **Maria Guagnin** ve araştırma ekibi, amatör arkeologların **Nefud Çölü** yakınlarında bulunan **devasa kaya sanatları** hakkındaki ipuçlarını takip ederek yeni delillere ulaştı. Yapılan **üç ayrı kazı alanı**nda toplam **176 kaya oyması** tespit edildi. Bu oymaların bazıları, 40 metreye varan devasa uçurum yüzeylerine kazınmış ve çoğunlukla **hayvanları gerçek boyutlarında** resmediyordu.

Eserlerde en çok **deve tasvirleri** bulunmakla birlikte, **yaban öküzü, ceylan, dağ keçisi ve atlar** da resmedilmişti. Araştırmacılar, oymaları doğrudan tarihleyemeseler de, kayaların **tortu tabakaları**nı ve alanlarda bulunan **taş aletlerin yaşları**nı **radyokarbon ve lüminesans** gibi tekniklerle hesapladılar.

**Dört deve oymasının hemen altı**nda gerçekleştirilen kazılarda **bin 200'den fazla taş, 16 hayvan kemiği parçası ve üç ocak** ortaya çıkarıldı. **Nature Communications** dergisinde yayımlanan çalışmada, bulunan bulgular ışığında oymaların **12 bin 800 ila 11 bin 400 yıl öncesine** tarihlendiği belirtildi.

**Griffith Üniversitesi**'nden makalenin ortak yazarı **Michael Petraglia**, bu keşfin bölgedeki **insan hareketliliğine** dair **anlayışı "temelden değiştirdiğini"** ifade etti ve bu örneklerin **Arap Yarımadası'nda bugüne kadar keşfedilen en eski kaya sanatı** olduğunu vurguladı. Ayrıca, bir kazı alanındaki **deve resmi**nin yakınında, eseri yaparken kullanıldığı düşünülen **12 bin 200 yıllık bir taş alet** bulundu.

Elde edilen bulgular, çölün yaklaşık **12 bin yıl önce geçici su kaynaklarına** ev sahipliği yaptığına işaret ediyor. Guagnin, bu durumu **"İnsanlar çölde düşündüğümüzden çok daha erken ve çok daha zorlu koşullarda hayatta kalmayı başarmışlar"** sözleriyle yorumladı.

Bölgedeki kurumuş su kaynaklarından alınan tortuların analizi ise, bölgenin **16 bin ila 13 bin yıl önce daha nemli** hale geldiğini ve **mevsimsel göllerin** oluştuğunu gösteriyor.