On binlerce yıldır varlığını sürdüren gizemli bir insan soyu ortaya çıkarıldı

Dünyanın en büyük sıcak çöllerinden biri olan Sahra Çölü, geçmişte yemyeşil bir alandı. Yaklaşık 11.000 ila 5.000 yıl önce yaşanan Afrika Nemli Dönemi'nde, bu geniş topraklarda balıkçılık, avcılık ve hayvancılık yapılıyordu.

Bu dönemde Sahra'da yaşayanlar, Güneybatı Asya'dan getirilen sığırları yetiştirerek hayvancılığı benimsedi. Ancak, Yeşil Sahra'ya ait genomlar daha önce incelenmediğinden, bu uygulamanın göçmen çiftçi ve çobanlarla mı yoksa sadece kültürel yayılmayla mı geldiği bilinmiyordu.

Bu soruyu aydınlatmak amacıyla araştırmacılar, Libya'da bir kaya sığınağında doğal yollarla mumyalanmış iki kadın cesedinin genom dizilimlerini analiz etti. Bu genomlar, Afrika, Güneybatı Asya ve Avrupa'dan 795 modern ve 117 antik genomla karşılaştırıldı. Takarkori'de bulunan bireylerde Sahra Altı Afrikalı atalara ait genetik izlere rastlanmaması, onların güneydeki topluluklardan tamamen izole yaşadığını ortaya koydu.

Bulunan iki mumyanın genetik olarak, Afrika Nemli Dönemi öncesinde Fas'taki Taforalt Mağarası'nda yaşamış 15.000 yıllık avcı-toplayıcılarla yakın akraba olduğu belirlendi. Takarkori mumyaları gibi, Taforalt soyu da Sahra Altı Afrika topluluklarıyla genetik bir bağlantı göstermiyordu. Bu bulgular, her iki grubun da Kuzey Afrikalı atalardan geldiğini ve kıtanın diğer bölgelerindeki insanlarla temas etmediğini işaret ediyor.

Çalışmanın yazarı Nada Salem, bu keşfin uzun süre izole kalmış bir genetik soyu ortaya çıkardığını ve Kuzey Afrika nüfus tarihi hakkındaki önceki varsayımları değiştirdiğini belirtti.

Araştırmacılar, Sahra'nın yeşil olduğu dönemlerde bile ekolojik engellerin insan gen akışını kısıtlamada önemli bir rol oynadığını ifade etti. Ayrıca, Takarkori genomları, Çekya'daki Zlatý kůň bölgesinde bulunan ve Afrika dışındaki en eski Homo sapiens topluluklarından biri olan 50.000 yıllık insanlarla karşılaştırıldı. Bu karşılaştırmada mumyaların bu soy ile Sahra Altı Afrikalılardan daha yakın akraba olduğu tespit edildi.

Araştırmacılar, Zlatý kůň topluluğunun, modern insanların Neandertallerle ilk kez çiftleştiği grup olabileceğini, daha geniş çaplı genetik karışımların ise Avrasya'ya yayılırken meydana geldiğini öne sürdü. Takarkori bireylerinde de Neandertal DNA'sı bulunmasına rağmen, bu miktar modern Afrikalı olmayan insanlardakinin onda biri kadardı.

Bu bulgu, Yeşil Sahra'da yaşayan bu soyun, Afrika'dan çıkan ilk insanlarla akraba olduğunu ancak Neandertal DNA'sı oranı artmış topluluklarla temas kurmadığını gösteriyor. Bu da Kuzey Afrika soyunun on binlerce yıl boyunca tamamen izole kaldığı fikrini destekliyor.

Bu durum, hayvancılığın bölgeye göçmenlerle değil, muhtemelen eski ticaret ağları aracılığıyla yayılan sığırlar sayesinde geldiğini düşündürüyor. Salem'e göre, bu keşif, pastoralizmin Yeşil Sahra'ya büyük ölçekli göçler yerine kültürel etkileşimle yayıldığını kanıtlıyor.