Leyla Asım Turgut Sergisi Sultanahmet'te Ziyaretçilere Açıldı

Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde (TİEM) açılan sergi, Turgut'un kişisel yaşamını, entelektüel birikimini ve kültürel katkılarını ilk kez bütüncül bir yaklaşımla gün yüzüne çıkarıyor. Sergi, mimari çizimlerden geleneksel giysilere, kişisel eşyalardan aile belgelerine ve arkeolojik objelere uzanan 140 eseri ziyaretçilerle buluşturuyor.

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, sergiye dair açıklamalarda bulundu. Yazgı, Leyla Asım Turgut'un Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde hem mimari hem de sporcu yönüyle dikkat çekici bir kimliğe sahip olduğunu ifade etti.

Yazgı, Turgut'un birçok kadına ilham olduğunu belirterek, 'Osmanlı kültürü içerisinde yetişmiş önemli bir koleksiyonerdir. Aynı zamanda bir arşivci. Kültürel değerlerine sahip çıkmaya çalışan, bu yönüyle çevresinde de anılan bir koleksiyoner. Böyle bir insanı tanıtmak istedik. Aynı zamanda bir hayırsever. Elindeki tüm koleksiyonunu başta Türk ve İslam Eserleri Müzesi olmak üzere, birçok müzeye bağışladı.' şeklinde konuştu.

Sergide Turgut'un bağışladığı eserlere yer verildiğini aktaran Yazgı, bu eserlerden 135 tanesinin daha önce hiç kimse tarafından görülmemiş özel eserler olduğunu belirtti. Yazgı, bu serginin 51. sergileri olduğunu ve toplamda 102 sergi planlandığını ekledi. Şu ana kadar açılan sergilerde 3 bin 19 eser sergilendiğini ve bunun 2 bin 500'den fazlasının ilk defa ziyaretçiyle buluştuğunu kaydetti. Bu yıl sonuna kadar 45 ilde ve 85 müzede 49 sergi daha açılacağını, özel müzelerin de bu çalışmaya dahil edildiğini dile getirdi.

Gökhan Yazgı, açılış konuşmasında serginin çıkış noktasının Anadolu'nun kültürel mirasına sahip çıkmak olduğunu vurguladı. Yazgı, 'Leyla Hanım gibi Cumhuriyetimizin değerli kadınlarının başarı öykülerinin gençlerimiz tarafından bilinmesi gerekiyor. Bunun gibi birçok sergi planlamaya çalışıyoruz.' dedi.

İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüseyin Keskin de serginin sadece bir yaşam öyküsünü değil, aynı zamanda bir dönemin ruhunu da anlattığına dikkat çekti. Keskin, 1911 yılında Osmanlı Devleti'nin son Hariciye Nazırı Mustafa Asım Turgut ile Viyana'nın bilim ve sanat çevrelerinden Letta Hanım'ın kızı olarak dünyaya gelen Leyla Asım Turgut'un mimarlık mesleğinin ötesine geçtiğini belirtti. Estetik duyarlılığı, arşiv merakı ve koleksiyonculuk tutkusu ile 20. yüzyılın sessiz tanıklarından biri olduğunu ifade etti. Keskin, ayrıca Turgut'un kıymetli bir sporcu olduğunu ve hem Fenerbahçe hem Galatasaray adına yarıştığını, Galatasaray Müzesi'nde Fenerbahçe armalı tek ödülün Leyla Hanım sayesinde yer aldığını ekledi.

TİEM Müdürü ve serginin küratörlerinden Ekrem Aytar, bunun son yılların önemli sergilerinden biri olduğunu dile getirdi. Aytar, 'Müzemizin koleksiyonunda çok farklı eserlerimiz var. Bu 40 bin eser içerisinde, 'Ayrı bir müze oluşturur.' dediğimizin canlı bir örneğini bu sergide görüyorsunuz.' değerlendirmesinde bulundu.

Turgut'un 850 civarında eserinin vefatından sonra müzeye bağışlandığını kaydeden Aytar, bağışlanan eserlerden bir sergi meydana getirildiğini belirtti. Bu sergide Bohemia kristalleri, Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'e geçiş döneminde kadın kıyafetleri ve kadın şapkaları bulunduğunu ifade etti. Babası Asım Bey'in İran elçiliği döneminden Kaçarlar'a ait eserlerin de sergide görülebileceğini ekledi. Ziyaretçilerin ilk defa sergilenen birçok eserle karşılaşacağını ve Turgut'un arkeoloji müzelerine bağışladığı arkeolojik eserlerin de sergide yer aldığını dile getirdi.

Leyla Asım Turgut'un çok yönlü bir insan olduğuna işaret eden Aytar, 'Tarihimizin ilk kadın mimarı, ilk kadın yüzücüsü. İstanbul Yelken Kulübü'nden madalyalarını, yaptığı faaliyetlere dair resimleri de bu sergide görmeniz mümkün. Yine Çelik Gülersoy Vakfı ile yaptığımız bir görüşme sonucunda Leyla Hanım'ın ailesine, çocukluğuna ait fotoğrafları güzel bir kolajla sizlerle paylaşmak istedik. Leyla Hanım'ın ailesinin Mihri Hanım tarafından çizilmiş tabloları da bugün Resim ve Heykel Müzemizde yer almakta. Annesi Letta Hanım'ın muhteşem tablosunu gelen izleyicilerimiz burada görebilecektir.' ifadesini kullandı.

Osmanlı'nın son Hariciye Nazırı Mustafa Asım Turgut ile Viyanalı Letta Hanım'ın kızı olarak 1911'de dünyaya gelen ve 1988'de İstanbul'da vefat eden Leyla Asım Turgut, mimar, milli yüzücü, koleksiyoner ve arşivci kimlikleriyle çok yönlü bir kültür insanı olarak tarihte öne çıktı.

Genç yaşta Türkiye'yi temsilen yüzme yarışmalarına katılan Turgut, mimarlık eğitiminin ardından uzun yıllar bu alanda görev yaptı. Estetik duyarlılığı ile belge ve obje toplama tutkusu sayesinde zengin bir kişisel arşiv oluşturdu.

Turgut'un 1890'lardan 1980'lere uzanan özel koleksiyonu, yalnızca bireysel hayat hikayesini değil, aynı zamanda Osmanlı'dan Cumhuriyet'e, gelenekten modernliğe geçişin çok katmanlı kültürel dönüşümünü de belgeliyor.

On tematik bölümde yapılandırılan sergi, ziyaretçileri Hariciye Nezareti Konağı'ndan başlayarak Leyla Hanım'ın Viyana'daki eğitim yıllarına, mimarlık ve koleksiyonculuk faaliyetlerine uzanan bir yolculuğa davet ediyor.

Sergi, 1 Eylül'e kadar görülebilecek.