Letoon Kutsal Alanı'ndaki 8 Bin Kişilik Tiyatro Restore Ediliyor

Kumluova Mahallesi'nde bulunan kutsal alan, Antalya'nın Kaş ilçesindeki Xanthos Antik Kenti ile 1988 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alındı.

Likya medeniyetinin dini merkezi olarak bilinen bu alan, bünyesinde yer alan Leto, Apollon ve Artemis adına inşa edilmiş tapınaklar, yazıtlar ve heykel kaideleriyle ziyaretçilere tarihi bir yolculuk sunuyor.

Letoon Kutsal Alanı'nda 2025 yılı kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün izin ve destekleriyle Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Kasapoğlu başkanlığında devam ediyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından başlatılan "Geleceğe Miras" projesiyle de desteklenen kazı kapsamında, ören yerindeki tiyatronun aslına uygun olarak restore edilmesi için çalışmalara başlandı.

Letoon Kutsal Alanı Kazı Başkanı Kasapoğlu, alandaki çalışmaların Xanthos Antik Kenti ile birlikte yürütüleceğini belirtti.

Su kaynakları nedeniyle alanın tüm Likya Birliği'nin kutsal alanı olduğunu vurgulayan Kasapoğlu, alanın UNESCO'ya dahil edilmesinin en önemli gerekçesinin Apollon Tapınağı'nın hemen yanında 1973 yılında bulunan üç dilli yazıt olduğunu ifade etti. Bununla birlikte Xanthos'taki dikmedeki mevcut yazıt da önemli. Üç dilli yazıtta Likçe, Aramice ve Grekçe'nin bir arada olması ve Likçe'nin çözülmesine önemli katkı sağlaması nedeniyle UNESCO Dünya Miras Listesi'ne dahil edildi.

Kasapoğlu, bu yılki kazı çalışmalarında "Geleceğe Miras" projesinin destekleriyle tiyatrodaki dolguyu tamamen kaldırmayı hedeflediklerini dile getirdi.

Tiyatronun tüm Likya Birliği'ne hizmet etmiş önemli bir alan olduğunu ifade eden Kasapoğlu, tiyatronun yaklaşık 8 bin kişilik bir kapasiteye sahip olduğunu belirtti. Antik dönemde Likyalıların katıldığı kutsal şenliklerin tiyatroda düzenlendiğini söyleyen Kasapoğlu, tiyatrodaki kazı ve restorasyon çalışmalarını tamamladıktan sonra alanın kültürel etkinliklerde korunarak kullanılmasını sağlamak istediklerini ifade etti.

Kasapoğlu, diğer önemli projenin ise Leto Tapınağı'nın restore edilerek ayağa kaldırılması olduğunu vurguladı.

Kutsal alanın, üç tapınağın bulunması dolayısıyla büyük bir öneme sahip olduğunu belirten Kasapoğlu, Leto Tapınağı'nın bugüne kadar yapılan çalışmalarda ortaya çıkarılmış yaklaşık 1360 mimari bloğu olduğunu kaydetti. Bu bloklar, alanın genelinde kabaca konumlandırılmış durumda. Kapsamlı bir restorasyon projesinin gerçekleştirilmesi için detaylı bir dijital belgeleme çalışması yapmayı planladıklarını aktardı. Leto Tapınağı'nı 3 boyutlu olarak tüm taşlarıyla ayağa kaldırmayı, dijital artırılmış gerçeklikle kurguyu oluşturmayı ve hızlı bir pratikle restorasyona geçmeyi amaçlıyorlar. Bu proje sayesinde tapınak ayağa kaldırıldığında, Batı Anadolu'daki en bütüncül ayağa kaldırılmış tapınaklardan biri olabileceği belirtildi.

Kasapoğlu, alanın güneyindeki kutsal su kaynağı ve Hadrian Çeşmesi'nde kazı çalışmalarının tamamlanarak restorasyonunun planlandığını anlattı.

Projenin tamamlanmasıyla gece müzeciliğine açık bir alanın ortaya çıkacağını dile getiren Kasapoğlu, Letoon Kutsal Alanı'nın Likya Yolu güzergahında bulunduğunu ifade etti. UNESCO Dünya Miras Listesi'nde olması dolayısıyla uluslararası anlamda ciddi bir dikkat çekiciliği var. Burayı ziyaret edenlerin çoğunluğunu yabancı ülkelerden gelenler oluşturuyor. Buranın kazı ve restorasyon çalışmalarıyla ayağa kaldırılması, ışıklandırılması bölgede önemli bir turizm destinasyonu oluşturacak ve hem kültür turizmine hem de ekonomiye önemli katkı sağlanacağı belirtildi.