Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, 9 Binden Fazla Kültür Varlığının İadesini Sağladıklarını Açıkladı

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ev sahipliğinde Bodrum'da gerçekleştirilen uluslararası panel ve toplantılarda, **“Risk Altındaki Kültür Varlıkları ve Uluslararası Tarihi Eser Kaçakçılığı”** konuları masaya yatırıldı. Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) yetkililerinin de katıldığı bu toplantıların açılışını Bakan Mehmet Nuri Ersoy yaptı.

Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) Başkanı **Emma Nardi**, kültürel mirasın korunmasının taşıdığı öneme vurgu yaparak, bu alandaki uluslararası başarılarını, aldıkları önlemleri ve uluslararası ilişkilerin kritik rolünü anlattı.

Bakan Ersoy, konuşmasında kültürel mirasın korunması adına **tarihi bir adım atıldığını** dile getirdi.

Ersoy sözlerine şöyle devam etti: “Bugün, kültürel mirasımızın korunması yolunda tarihi bir adım olan **‘ICOM Kırmızı Liste – Türkiye’** çalışmasının tanıtımı nedeniyle bir araya gelmiş bulunuyoruz. Kültür varlığı kaçakçılığı; eserleri asıl bağlamından koparan ve bilimsel verilerin yok olmasına yol açan organize bir suçtur. Günümüzde bu suç, ulusal güvenlik ile ilişkilendirilmektedir. Hatta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından terörün finansmanında kullanılan bir araç olarak tanımlanmaktadır. Türkiye, bu suçla mücadeleyi hem emniyet, jandarma ve gümrük birimleri aracılığıyla ulusal seviyede hem de uluslararası işbirlikleriyle küresel ölçekte kararlılıkla sürdürmektedir. Yurt dışına kaçırılmış eserlerin iadesini sağlamak bu mücadelenin önemli bir parçasıdır ve Türkiye olarak bu alanda çok ciddi başarılar elde ettik.”

Bakan Ersoy konuşmasının devamında şunları kaydetti: “Son sekiz yılda **9 binden fazla kültür varlığımızın iade edilmesini** sağladık. Bu alanda, farklı ülkelerle yürütülen iş birliği çalışmaları olumlu sonuçlar vermektedir. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri ile yürüttüğümüz yakın iş birliği sayesinde, **Marcus Aurelius lahdi** gibi dünyada eşi bulunmaz birçok eserin ülkemize geri dönmesini temin ettik. Kültürel mirasımızın korunması ve tanıtılması yönündeki çalışmalarımızı sürdüreceğiz ve ülke genelinde 7 tarihi eserin sergilenmesini sağladık. Bu eserlerin tanıtımının da gerçekleşeceğine inanıyorum. Elbette, bu alanda bir yandan kendi eserlerimiz için mücadele ederken bir yandan da ülkemizde ele geçirilen ve bilimsel verilerle kökeni belirlenen eserlerin ait oldukları topraklara dönmesi için güçlü ve yapıcı bir iş birliği yürütüyoruz. Bu doğrultuda **İran, Irak, Kazakistan, Mısır, Peru ve Çin’e** çok kıymetli eserler iade edilmiştir.”

Bakan Ersoy, **Kırmızı Liste** ile ilgili açıklamasında şunları söyledi: “Bu liste, kaybolmuş eserlerin bir envanteri; iş işten geçtikten sonra hazırlanan bir kayıp listesi kesinlikle değildir. Kırmızı Liste, kaçakçılık riski yüksek eser türlerini tanımlayan ve kolluk kuvvetleri, gümrük birimleri, müze profesyonelleri ile sanat piyasası aktörleri için rehber işlevi gören bir farkındalık aracıdır. 2000 yılından bu yana pek çok ülke için yayımlanmış ve kültür varlığı kaçakçılığını önlemede etkili sonuçlar doğurmuştur. Türkiye için hazırlanan Kırmızı Liste, ICOM uzmanları ile müzecilerimizin birlikte yürüttüğü titiz bir çalışmanın ürünüdür. Bu süreçte Kaçakçılıkla Mücadele Dairemiz pek çok müzemizle yakın iş birliği içinde çalışmış; eserlerin listeye alınıp alınmaması için çeşitli kriterler göz önünde bulundurulmuştur. Kolluk kuvvetlerince **en çok hangi eser tiplerinin yakalandığı**, yurt dışında **en sık hangi eserlerimizin tespit edildiğine** dair analizler dikkate alınmış, böylece hangi eserlerin daha fazla risk altında olduğu belirlenmiştir.”

Ersoy açıklamasının sonunda şunları ekledi: “Mücadelemizde güvenlik güçlerimizin başarılı operasyonları da vazgeçilmez bir yer tutmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğümüzün Anadolu, Miras ve Define Operasyonları, Jandarma Genel Komutanlığımızın kaçak kazılara karşı caydırıcı tedbirleri ve Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğümüzün sınır kapılarındaki etkin çalışmaları sayesinde **son beş yılda 900 bini aşkın eser**, yurt dışına çıkarılmadan müzelerimize kazandırılmıştır. Kültür varlığı kaçakçılığı, doğası gereği uluslararası ve organize bir suçtur. Dolayısıyla bu suça karşı mücadelenin başarıya ulaşması için **uluslararası iş birliğinin ve dayanışmanın tesis edilmesi** şarttır. Bakanlığımız, ICOM, uluslararası meslektaşlarımız, kolluk kuvvetlerimiz ve kültür profesyonellerimiz olmak üzere bu ortak bilinçle bugün burada bir araya gelmiş olan bizler, kültür varlıklarının ait oldukları topraklara korunması yönündeki ortak irademizi bir kez daha tüm dünyaya ilan ediyoruz. Birlikte bu mücadeleyi kazanacağımızdan şüphem yoktur. Şüphesiz ki Kırmızı Liste’miz, kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede ülkemize olduğu kadar uluslararası topluma da ciddi katkılar sunacaktır. Yürüttüğümüz bu iş birliklerinin herkese örnek olmasını temenni ediyorum. Bugün gerçekleştirilecek farklı oturumlarda Kırmızı Liste’nin etkin kullanımına dair tartışmalar yapılacak, kurumlar arası iş birliği deneyimlerimiz ele alınacak ve müzelerin toplumla iletişimdeki rolü üzerinde durulacak. Yarın ise **Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi ve Latmos** gibi sahada yapılacak ziyaretlerle programımız tamamlanacak.”

Bakanlığın hazırladığı program; toplantılar ve panellerle iki gün sürecektir.