Assos Antik Kenti'ndeki 2200 Yıllık Tiyatro Restore Edilecek

Antik Çağ'da Troas olarak bilinen bölgenin güney ucunda yer alan Assos, volkanik bir tepenin zirvesi ve yamaçlarında, Midilli Adası'nın karşısında kurulmuştur. Yüzyıllar boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.

Önemli bir liman kenti olan Assos, aynı zamanda bir eğitim merkezi olarak da tanınmaktadır.

Antik kentin sur duvarları ve yuvarlak, kare kuleleri arasında, ilk çağın ünlü filozofu Aristoteles'in bir felsefe okulu kurduğu ve zooloji, biyoloji, botanik gibi alanlarda önemli araştırmalar yaptığı bilinmektedir. Kentte kazı çalışmaları 1980 yılından beri sürdürülmektedir.

Tiyatro, agora, meclis binası, liman, nekropol ve gymnasiondan oluşan antik kentte, Arkaik Çağ'da inşa edilen Athena Tapınağı, Anadolu'nun en eski dor düzenli tapınaklarından biri olarak kabul edilmektedir.

Assos, 1800'lerde Amerikalı arkeologların kazı yaptığı ilk antik kentlerden biridir. Uzun bir aradan sonra 1981 yılında kazı çalışmaları yeniden başlatılmıştır.

Tarih boyunca önemli bir liman kenti olan Assos'ta, Türk bilim insanları tarafından yürütülen kazıların 44. sezonu devam etmektedir.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Assos Kazı Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteği ve İÇDAŞ'ın ana sponsorluğunda kazı çalışmalarının devam ettiğini belirtmiştir.

Arslan, kentin en etkileyici yapılarından birinin tiyatro olduğunu vurgulamıştır.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın hazırladığı tiyatro restorasyon projesinin son aşamaya geldiğini belirten Prof. Dr. Arslan, yetkili kurumlardan onay alındıktan sonra tiyatronun restore edilmeye başlanacağını ifade etmiştir. Restorasyon sonrasında tiyatronun Çanakkale ve ülkenin önemli bir destinasyon merkezi haline gelerek yaz aylarında tiyatro ve konser gösterilerine ev sahipliği yapabileceğini söylemiştir.

Nurettin Arslan, bu tür tiyatroların Ege Denizi kıyılarındaki hemen hemen tüm antik kentlerde bulunan resmi yapılar veya kamusal mekanlardan biri olduğunu belirtmiştir.

Assos tiyatrosunun izleyicilere Ege Denizi'nin mavi suları ve arka plandaki Midilli adasının dağlarının olağanüstü manzarasını sunduğunu anlatan Arslan, şunları dile getirmiştir:

Tiyatronun restorasyon ve uygulama projesinin 'Geleceğe Miras' projesi kapsamında bu yıl gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Çanakkale'deki antik kentler arasında iyi korunmuş tekil bir örnek olan Assos, tiyatrosunun restorasyonu tamamlandıktan sonra sosyal etkinlikler için önemli bir sürdürülebilirlik merkezi haline gelecektir.

Arslan, tiyatronun hem inşa tarihi hem de konumu bakımından tiyatro mimarisi açısından dikkate değer bir örnek olduğunu ve Anadolu'nun en iyi korunmuş en eski Helenistik Çağ tiyatrolarından biri olduğunu vurgulamıştır.

Geçmiş yıllarda tiyatroda mevcut haliyle konserler ve benzeri etkinlikler düzenlendiğini hatırlatan Arslan, yapının restore edilerek orijinal Antik Çağ haline getirilmesinin önemini belirtmiştir.

Arslan, mekanın görsel etkisi ve yaklaşık 5000 kişilik seyirci kapasitesiyle bölgenin önemli bir etkinlik merkezi olacağını eklemiştir.

Assos Antik Kenti'nde agoranın güneyindeki doğal kayalığa yaslanan tiyatro, at nalı planıyla tipik bir Yunan tiyatrosu özelliği taşımaktadır.

MÖ 4. yüzyılın sonlarında inşa edilen tiyatro, Roma Dönemi'nde yapılan eklemelerle kullanılmaya devam etmiştir.

Roma Dönemi'nde gladyatör ve hayvan dövüşleri nedeniyle seyircileri korumak için ilk oturma sıraları kesilerek korkuluklar eklenmiştir. Bazı oturma sıraları kentteki taş işletmecileri, demirciler ve dericiler gibi meslek birliklerine ayrılmış, en üst sıralardan biri de Mısır tanrısı Serapis dinine mensup olanlara tahsis edilmiştir.

Orkestranın güneyindeki proskene (ön sahne) olarak bilinen iki katlı bir sahne binası bulunmaktadır. Tiyatroda yalnızca proskenenin önündeki yarım sütunlar mermerden, diğer bölümler ise andezitten yapılmıştır.

Tiyatroda 1990'lı yıllarda gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarıyla eksik bölümler tamamlanmıştır.