3 bin yıllık mezardan çıkan akrep figürlü kozmetik kutusu dikkat çekti

Yaklaşık 3 bin yıllık olduğu belirlenen bu özel mezarda, en ilgi çekici buluntulardan biri, üzerinde yılan ve akrep figürleri bulunan, klorit mineralinden yapılmış siyah bir kozmetik kutusuydu. Kutunun içinde, eski zamanlarda eyeliner olarak kullanılan 'kohl' adlı siyah bir toz yer alıyordu. Bilim insanları, bu figürlerin koruyucu veya ritüel amaçlı kullanılmış olabileceğini belirtiyor.

Mezardaki kozmetik kutusunun, günümüzde Afganistan, Tacikistan ve Özbekistan sınırlarında yer alan antik Baktriya bölgesinden ithal edilen bir taştan yapıldığı düşünülüyor. Bu durum, o dönemdeki toplumların geniş çaplı ticaret ağlarına sahip olduğunu gösteriyor.

2011'de başlayan kazılarda 'Mezar 12' olarak adlandırılan bu özel gömü, 2013 yılında gün yüzüne çıkarıldı. Aradan geçen zaman içinde yapılan detaylı analizler sayesinde, genç kadının sosyal konumu, gömülme biçimi ve mezar hediyeleri hakkında yeni bulgulara ulaşıldı.

Genç kadının sağ tarafına kıvrılmış ve yüzü güneydoğuya bakacak şekilde gömülmüş olması, Tepe Chalow bölgesinde sıkça görülen bir gelenekle uyum gösteriyor. Araştırmacılar, bu gömülme şeklinin mezar ritüellerinde kültürel bir anlam taşıdığını düşünüyor.

Mezarda bulunan diğer değerli eşyalar arasında iki altın küpe, bir altın yüzük, fildişi ve bronzdan yapılmış iğneler (bunlardan biri el şeklinde), bronz bir ayna, çeşitli seramik kaplar ve insan ayağı figürü taşıyan bronz bir mühür bulunuyor.

Araştırmanın başyazarı Ali Vahdati'ye göre, bu zengin mezar eşyalarının genç kadının kendi yaşamı boyunca kazandığı bir statüden gelmesi pek olası değil. Bu nedenle, sahip olduğu zenginliğin ve konumun doğuştan veya evlilik yoluyla miras kalmış olabileceği tahmin ediliyor.

Bu bulgular, Büyük Horasan Uygarlığı'nda hiyerarşik bir toplum yapısının olduğunu ve sosyal statünün aileden devralındığını gösteriyor. Vahdati, genç bir bireyin bu kadar zengin bir mezara gömülmesinin, bölgede şimdiye kadar rastlanan en sıra dışı örnek olduğunu ifade etti.