Türkiye'den Suriye'ye Doğal Gaz Akışı Başladı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye-Suriye Doğal Gaz Boru Hattı'nın açılış töreninde Suriye, Azerbaycan ve Katar'a projeye katkılarından dolayı teşekkür etti.

Yıllardır acı çeken Suriye ile ilişkilerin güçlendiğini belirten Bayraktar, Kilis'te tarihi bir ana şahitlik ettiklerini ve Türkiye-Suriye dostluğunun enerjideki sembolü olan bu hattın açıldığını söyledi. Hattın bölgeye barış, iki ülkeye de refah getirmesini umduğunu ifade etti.

Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, Suriye'deki yaşamı normalleştirecek adımların bir an önce atılması yönündeki talimatını hatırlattı.

Bakanlık olarak, en temel ihtiyaç olan elektrik temini için enerji altyapısına odaklandıklarını belirten Bayraktar, Şam'a iki uzman heyeti gönderdiklerini ve kısa, orta, uzun vadeli planlar hazırladıklarını aktardı. Türkiye'nin 2017'den beri Afrin ve İdlib gibi bölgelerin enerji arzını sağladığını ve sekiz farklı noktadan Suriye'ye elektrik ihraç ettiklerini dile getirdi. Mevcut ihracat kapasitesini önce yüzde 25, ardından yeni hatlarla iki kattan fazla artırarak 861 megavata çıkaracaklarını, böylece Suriye'deki 1,6 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacaklarını söyledi.

Bayraktar, Mayıs ayında Suriye Enerji Bakanı Muhammed El-Beşir ile bir araya geldiğini, Suriye'nin savaş sonrası yeniden yapılanma sürecinde elektrik ve doğal gaz altyapısını güçlendirmek için teknik destek ve işbirliği olanaklarını görüştüklerini anımsattı.

Türkiye'nin bölgesel istikrarı güçlendirmeye ve Suriye halkının temel enerji ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik her türlü yapıcı işbirliğine hazır olduğunu vurgulayan Bayraktar, Şam'a bir ziyaret gerçekleştirdiklerini ve enerji, madencilik, hidrokarbon konularını ele aldıklarını söyledi. Bu alanlarda işbirliği geliştirmek için bir Mutabakat Zaptı imzaladıklarını, bu anlaşmayla Halep'teki elektrik santrallerinin doğal gaz ihtiyacını Türkiye üzerinden boru hattıyla sağlamak için önemli bir adım attıklarını belirtti.

Bayraktar, Kahramanmaraş'ın Türkoğlu ilçesinden başlayan, 36 inç çapında ve yaklaşık 93 kilometre uzunluğundaki boru hattının Suriye'ye doğru ilerlediğini bildirdi.

Hattın, Kilis'in Yavuzlu köyünde bulunan Yavuzlu Ölçüm İstasyonu'na kadar ulaştığını belirten Bayraktar, BOTAŞ'ın hattın Suriye bölümünün altyapısı için Suriye Gaz Şirketi (SGC) ile çalıştığını ve teknik destek verdiğini söyledi. Artık Azerbaycan'dan gelen doğal gazın, bu istasyon üzerinden Suriye'ye günlük 6 milyon metreküpe kadar sevk edileceğini ve bu gazın Halep'ten Humus'a kadar taşınarak oradaki elektrik santrallerinin yakında devreye alınmasını sağlayacağını ifade etti.

İlk aşamada Suriye'ye yıllık 2 milyar metreküpe kadar doğal gaz ihraç edilebileceğini belirten Bayraktar, bu gazla yaklaşık 1200 megavatlık elektrik santralinin çalışacağını ve böylece 5 milyon hanenin elektrik ihtiyacının karşılanarak Suriye'de hayatın normalleşmesine katkıda bulunulacağını dile getirdi.

Bakan Bayraktar, Azerbaycan'a özel bir vurgu yaparak, Azerbaycan devlet petrol ve doğal gaz şirketi SOCAR ile swap anlaşması imzaladıklarını ve Azerbaycan'dan gelen gazı Türkiye-Suriye sınırında teslim edeceklerini açıkladı. Daha önce Iğdır-Nahçıvan Doğalgaz Boru Hattı ile benzer bir projeyi hayata geçirdiklerini hatırlatan Bayraktar, Azerbaycan Ekonomi Bakanı Mikayıl Cabbarov ile yeni projenin açılışında 'iki devlet bir millet' şiarıyla bir araya geldiklerini ve bugün itibarıyla Azerbaycan gazını Suriye'deki santrallere ulaştıracaklarını söyledi.

Bayraktar, Katar ile köklü dostluk ve kardeşlik ilişkilerinin her alanda hızla geliştiğini belirtti. 2014'te kurulan Yüksek Stratejik Komite ile iki ülke arasındaki diyaloğun kurumsal bir yapıya kavuştuğunu söyledi. Bu projeye önemli destek veren Katar'a teşekkür eden Bayraktar, işbirliğinin iki ülke arasındaki dostluk ve kardeşliği pekiştireceğine olan inancını vurguladı.

Törene, Suriye Enerji Bakanı Muhammed El-Beşir'in yanı sıra Azerbaycan Ekonomi Bakanı Mikayıl Cabbarov ve Katar Kalkınma Fonu Başkanı Fahad Hamad Al-Sulaiti de katıldı.

Azerbaycan Ekonomi Bakanı Cabbarov, törende bulunmaktan onur duyduğunu ve boru hattı açılışının işbirliğinin en iyi göstergesi olduğunu ifade etti. Projenin Suriye'nin normalleşme sürecinin bir parçası olduğunu belirten Cabbarov, Azerbaycan gazını Türkiye ve Suriye hükümetleriyle işbirliği yaparak Suriye'ye aktarmaktan memnuniyet duyduklarını dile getirdi ve Katar'ın desteğine değindi.

Cabbarov, bu konunun Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki görüşmelerde gündeme geldiğini, projenin iki ülke arasındaki kardeşlik, dostluk ve sıkı işbirliğinin bir sonucu olduğunu aktardı.

Kardeş ülkeler olarak Suriye'nin yeniden yapılanmasında işbirliği yaptıklarını kaydeden Cabbarov, eğer Türkiye'deki iş ortamı Azerbaycan sermayesi için uygun olmasaydı ve Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) Türkiye hükümetinin desteğiyle başarılı faaliyetler göstermeseydi, bu projenin bu kadar kısa sürede hayata geçirilemeyeceğini ifade etti.

Hem Avrupa'ya hem de Suriye'ye enerji sevkiyatının, Azerbaycan ve Türkiye arasındaki işbirliğinin başarısını gösterdiğini belirten Cabbarov, Azerbaycan gazının Türkiye üzerinden Suriye'ye sevk edilmesinin enerji tarihlerinde önemli bir dönüm noktası olduğunu ve Güney Kafkasya ile yakın bölgeler arasında enerji köprüsünün önemli bir adımı olduğunu söyledi.

Cabbarov, bu projenin, Suriye ve Azerbaycan'ın gelecekteki işbirlikleri için bir temel oluşturacağını ve bölgeye barış getireceğine inandığını belirtti.

Suriye Enerji Bakanı El-Beşir, törendeki konuşmasında bu adımın sadece bir altyapı hamlesi olmadığını, aynı zamanda Suriye halkının uzun süren karanlık dönemden çıkış yolculuğunda önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Projenin ilk aşamasında günlük 3,4 milyon metreküp doğal gaz sevk edileceğini, bu miktarın ilerleyen dönemde 6 milyon metreküpe çıkarılmasının planlandığını aktardı. Sağlanacak gazla yaklaşık 750 megavat ek enerji üretileceğini, bu sayede ülkede günlük elektrik erişim süresinin ortalama 4 saat artacağını ve bu ilerlemenin ekonomik faaliyetleri canlandırarak sanayi üretimini artıracağını ve yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşüne katkı sağlayacağını ifade etti.

Ülkenin enerji altyapısının büyük ölçüde tahrip edildiğini hatırlatan El-Beşir, yıllar süren karanlık ve yoksunluk döneminin ardından yeniden yapılanma sürecinin kararlılıkla sürdürüldüğünü bildirdi.

Reyhanlı'dan İdlib'in kuzeyine uzanacak yeni elektrik temin hattı da dahil olmak üzere, bu projelerin en kısa sürede tamamlanması için yoğun çaba harcadıklarını söyledi.

Enerji arzının güvenli ve sürdürülebilir hale gelmesiyle Suriye'nin karanlıktan kalıcı aydınlığa geçiş sürecinin hızlanacağını vurguladı.

El-Beşir, enerji üretiminden iletim ve dağıtım altyapılarına kadar birçok alanda önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirterek, projeye mali destek sağlayan Katar'a, transit geçiş ve teknik işbirliği sunan Türkiye ve Azerbaycan'a teşekkür etti.

Katar Kalkınma Fonu Başkanı Fahad Hamad Al-Sulaiti, Türkiye'deki yetkili kurumlar tarafından rehabilite edilen hat üzerinden günlük 3,4 milyon metreküp, yıllık ise yaklaşık 1,2 milyar metreküp doğal gaz taşınacağını bildirdi.

Doğal gazın Suriye'de elektrik üretiminde kullanılacağını aktaran Sulaiti, bu sayede ülkedeki günlük elektrik erişim süresinin yaklaşık 5 saate çıkacağını, bunun mevcut duruma göre yüzde 40'lık bir iyileşme anlamına geldiğini ve 5 milyondan fazla kişinin bu durumdan doğrudan faydalanacağını belirtti.

Projenin ana finansörü olan Katar'ın, bu stratejik hamleyle sadece teknik bir boşluğu doldurmakla kalmadığını, aynı zamanda bölgesel barış, istikrar ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlama vizyonunu da pekiştirmeyi hedeflediğini vurguladı.

Bu girişimin geçici bir müdahale olmadığını söyleyen Sulaiti, bunun Türkiye ve Azerbaycan'daki ortaklarla birlikte Suriye'de atılan ciddi ve uzun vadeli bir kalkınma adımı olduğunu ifade etti.

Projeye katkı sağlayan tüm taraflara, teknik ekiplere ve doğal gazın sorunsuz bir şekilde Suriye'ye ulaşmasını mümkün kılan paydaşlara teşekkür eden Sulaiti, dayanışma ve stratejik ortaklıkla yürütülen bu tür insani çalışmaların kalıcı ve anlamlı değişimlere yol açacağına inandığını söyledi.

Al-Sulaiti, elektrik enerjisinin düzenli ve sürekli temininin, toplumların yeniden inşası ve refahı için temel bir unsur olduğunu vurgulayarak, bu tür projelerin güvenlik, istikrar ve toplumsal iyileşmeye doğrudan katkı sağlayacağını dile getirdi.

Suriye Gaz Şirketi Genel Müdürü Yusuf el-Yusuf, Türk şebekesi üzerinden günlük 4 milyon metreküp gazın taşındığını, bu gazın özel bir istasyonda karşılanarak Suriye gaz şebekesine entegre edildiğini bildirdi. Gazın termik santrallere yönlendirilerek elektrik üretim kapasitesinin artırılmasının hedeflendiğini vurgulayan Yusuf, özellikle konut sektöründeki elektrik hizmetlerinde kısa sürede gözle görülür bir iyileşme beklediklerini söyledi.

Yusuf, gaz altyapısının uzun yıllar süren saldırılar nedeniyle ciddi sorunlar yaşadığını belirtti. Eksik ekipmanların tamamlanması ve boru hatlarının yeniden işler hale getirilmesi için yoğun çalışmalar yürüttüklerini, kısa vadede mevcut altyapıyı kullanırken uzun vadede kapsamlı bir rehabilitasyon planı üzerinde çalıştıklarını ifade etti.

Sanayi bölgelerine doğal gaz ulaştırılmasının gelecek planları arasında yer aldığını aktaran Yusuf, önceliklerinin konutlara sürekli ve istikrarlı elektrik sağlamak olduğunu, gaz akışının başlamasıyla ülkenin genel enerji arzında kayda değer bir iyileşme beklendiğini sözlerine ekledi.