Genç Tarihçilerin Türk Dünyası Çalıştayı Başladı

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu yerleşkesi konferans salonundaki çalıştayın açılışını, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı Prof. Dr. Derya Örs gerçekleştirdi.

Örs, Türk Tarih Kurumu ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı işbirliğiyle düzenlenen, Türk dünyasından ve Balkanlardan gelen tarih alanındaki genç akademisyenleri Türkiye'deki meslektaşlarıyla bir araya getiren bu çalıştayın, sadece akademik bir toplantı değil, aynı zamanda ortak bir kültürün, hafızanın ve bilincin kuvvetlenmesi için atılmış çok önemli bir adım olduğunu belirtti.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün "Türk çocuğu ecdadını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır" sözünü hatırlatan Örs, "Köklü Türk tarihinin ecdadının torunları, temsilcilerisiniz. Bu toplantı ile karşılıklı olarak ecdadımızı, kültürümüzü, tarihimizi tanımak ve bunun üzerine ortak tarih anlatısı şekillendirmek mümkün olacaktır. Belki burada kuracağınız bir arkadaşlık, bir fikir ortaklığı, gelecekte birlikte gerçekleştireceğiniz uluslararası projelerin, müşterek yayınların, ortak konferansların da temelinin atılmasını sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.

Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen ise binlerce yıllık geçmişe dayanan ve Altaylardan Tuna'ya, Sibirya'dan Afrika'ya uzanan geniş Türk tarihinin bugünü şekillendirdiğini ve geleceğe yön gösterdiğini ifade etti.

Bugün bir araya gelmelerini sağlayan değerin Türk tarihi olduğuna dikkat çeken Özgen, kadim Türk tarihi ve kültürüne yönelik akademik ilginin 18. yüzyılda başlayıp geliştiğini hatırlattı.

Özgen, Türkoloji ya da Türklük Bilimini zirveye taşıyan 1926 tarihli Bakü Türkoloji Kurultayı'nda Türk tarihi, edebiyatı ve medeniyeti gibi konuların yanı sıra, ortak alfabe, imla, dil gibi başlıklarda birçok tebliğ sunularak müzakereler yapıldığını anlattı.

Başta Sovyet baskısı gibi sebeplerle bu toplantıya katılan bilim adamlarının önemli bir kısmının çalışmalarının engellendiğini belirten Özgen, "Fakat ne mutlu ki baskılara rağmen bu çalışmalar durmamış, gelişerek devam etmiştir. Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde yakın zamanda mutabakata varılan 'Ortak Türk Alfabesi' bunun en somut kanıtıdır. Bizatihi Türk Devletleri Teşkilatının kurulmuş olması ve onun bünyesindeki Türk Akademisinin faaliyete geçmesi de Bakü Türkoloji Kongresinin yaşayan mirasıdır." şeklinde konuştu.

Türk Dili konusunda yaşanan bu gelişmelerden sonra Ortak Türk Tarihinin yazılmasının da temel amaçlarından olduğunu ifade eden Özgen, şubat ayında Türk Akademisi ve üye ülkelerin tarih-arkeoloji kurumlarının temsilcileriyle bir araya gelerek somut adımlar attıklarını, yol haritasını çizdiklerini ve yakın zaman içerisinde bu konuda önemli sonuçlar elde edeceklerini söyledi.

Özgen, 1931'de Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün yakın ilgisi ve himayesinde kurulan Türk Tarih Kurumu'nun "Türklerin dünya tarihindeki hakiki yerini bilimsel yollarla ortaya koyma" vazifesini bağlılıkla ve ilk günkü azimle sürdürdüğünü vurgulayarak, Türklerin yaşadığı geniş coğrafyalar üzerinde, arkeolojiden sanat tarihine, siyasi tarihten kültürel tarihe uzanan faaliyet konularının bu amacı destekleyecek şekilde olduğunu kaydetti.

Türk Dünyası ile ilişkilerin her geçen gün ivme kazandığına işaret eden Özgen, Ortak Türk Tarihi yazımı projesi dışında Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan'da; ayrıca Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Macaristan ve Kosova'daki tarih kurumları ve tarihçilerle yakın irtibatı sürdürdüklerini ve bilimsel iş birliği anlaşmaları imzaladıklarını dile getirdi.

Prof. Dr. Özgen, şöyle konuştu:

"Yüzlerce yıl önce tohumları atılan Türklük biliminin ufuklarını her an daha da genişletmek için genç araştırmacıları desteklemek önceliklerimiz arasındadır. Bugün burada bizimle olan Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Macaristan ve Kosova'dan misafir ve kardeşlerimizin yanında Türkiye'deki farklı üniversitelerde eğitim gören bursiyerlerimiz de sahaya yönelik desteklerimizin kıymetli bir göstergesidir."

Kurumun son yıllarda gerçekleştirdiği, sadece tarih alanında değil, sosyal bilimler alanında da büyük bir yatırım olarak gördüğü hamlenin burs politikasının yenilenmesi olduğunu aktaran Özgen, şunları kaydetti:

"Tarihçiliğin ihtiyaç duyduğu alanları tespit ederek bu alanlarda genç araştırmacıları yetiştirmeye ve onları mümkün olduğunca donanımlı kılmaya gayret ediyoruz. Bu amaçla lisans aşamasından başlayarak burs desteği sağlıyor, özellikle lisans burslarını başarılı öğrencileri sosyal bilimler alanına yönlendirmek için önemli bir teşvik olarak görüyoruz. Lisansüstü burslarımızı ise tarihçiliğimizin ihtiyaç duyduğu alanlara göre belirleyerek çeşitlendiriyoruz. Bugünkü çalıştay da sizlerin tanışması ve bir araya gelmesi için çok değerli bir ortamdır."

Yarın da devam edecek çalıştayda, Türk Devletleri Teşkilatı üye ve gözlemci ülkelerinden Türkiye, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Azerbaycan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Türkmenistan, Macaristan ve Kosova'dan misafir edilen yüksek lisans ve doktora öğrencilerine Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulu Üyeleri başta olmak üzere alanlarında öne çıkan Türk akademisyenler sunumlar yapacak.

Türkiye'deki tarihsel ve metodolojik bilgi birikimi ile Türkiye'nin tarih alanındaki görüş ve tezlerinin öğrencilere aktarılmasının amaçlandığı çalıştayda, Türkiye'de arkeoloji ve sanat tarihi, İslamiyet'ten önce Orta Asya Türk Tarihi, İslamiyet'in kabulünden Osmanlı Devleti'nin kuruluşuna kadar Türkler ve Türk Dünyası, Osmanlı klasik çağında Türk Dünyası, Yakınçağ'da Osmanlı ve 20. yüzyılda Türkiye ve Türk Dünyası başlıklı sunumlar gerçekleştirilecek.