Filistin Halkının Mücadelesinin Meşruiyetine İlişkin Rapor İstanbul'da Kamuoyuna Sunuldu

SETA Genel Merkezi'nde düzenlenen tanıtım toplantısında konuşan Hukukçular Derneği Başkanı Melih Gülseren, Filistin'in özgürlük mücadelesine sürekli destek verdiklerini belirtti. Gülseren, sahada yürüttükleri çalışmaların yanı sıra uluslararası platformlarda farkındalık yaratmak amacıyla akademik çalışmaların önemini vurguladı.

Gülseren, akademisyenler tarafından hazırlanan raporun sadece hukuki bir çerçeve sunmakla kalmadığını, aynı zamanda konuyu entelektüel ve normatif temelleriyle yeniden ele alma çabasının bir ürünü olduğunu ifade etti. Bu çalışmayı hazırlarken temel amaçlarının, Filistin halkının mücadelesini uluslararası hukukun metinlerinde görünür kılmak ve bu mücadelenin meşruiyetini hem hukuki hem de ahlaki temelleriyle incelemek olduğunu söyledi. Raporda da belirtildiği üzere, Filistin direnişi bir sömürgecilik karşıtı direniş ve ulusal kurtuluş hareketidir. Hukukçular Derneği olarak, Filistin halkının kurtuluş ve özgürlük mücadelesinin hukuki temelini oluşturan kendi kaderini tayin hakkının emredici norm niteliğinde olduğu görüşünde olduklarını dile getirdi. Bu çalışmanın yalnızca Filistin için değil, tüm sömürgeleştirilmiş ve hakları sistematik olarak ihlal edilmiş halklar için uluslararası hukukun yeniden düşünülmesi gerektiğine işaret ettiğini belirtti.

Yeryüzü Avukatları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Enes Kafadar, uluslararası hukuk kavramının bazı aktörler tarafından kendilerini aklama aracına dönüştürüldüğünü belirterek, bu çarpıklığın önüne geçilene dek mücadelelerinin kararlılıkla devam edeceğini ifade etti.

Açılış konuşmalarının ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi ve eski Hukukçular Derneği Uluslararası Hukuk Komisyonu Başkanı Deniz Baran'ın moderatörlüğünde düzenlenen panele uzaktan katılan Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi ve WOLAS Başkan Yardımcısı Hüseyin Dişli, raporda yer alan "erga omnes" ve "jus cogens" normlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Dişli, bugüne kadar Hamas'ın yapısına ve faaliyetlerine yönelik destek açıklamaları yapılmış olsa da kimsenin bu hareketin hukuki meşruiyetine dair açıkça söz sahibi olmadığını dile getirdi. Artık birilerinin bunu yapması gerektiğini ve bu sebeple bir araya geldiklerini belirtti. Filistin direnişinin meşruiyetine dair bir çalışma yapılmadığını ve bir çekingenlik olduğunu, bu çekingenliğe karşı hamle yapmak üzere rapor hazırladıklarını söyledi. "Jus cogens" normlarının, hiçbir devletin ihlal edemeyeceği, uluslararası hukukun en üstün ve bağlayıcı kuralları olduğunu ifade etti. Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkı, sömürgeciliğin reddi ve insan onuruna saygı gibi ilkelerin bu kapsama girdiğini vurguladı. Filistin topraklarının işgali, zorla yerinden etme ve ırk ayrımcılığı gibi uygulamaların "jus cogens"e açıkça aykırı ve hukuken geçersiz olduğunu belirtti. "Erga omnes" yükümlülüklerin tüm devletlerin saygı göstermek ve korumakla sorumlu olduğu evrensel haklara ilişkin olduğunu söyledi. Filistin halkının özgürlük ve bağımsızlık hakkının "erga omnes" nitelikte olduğunu, dolayısıyla bu hakkın ihlalinin sadece Filistin'i değil, tüm uluslararası toplumu ilgilendirdiğini dile getirdi. Her devletin, bu hakların ihlaline karşı durmak ve gerekli uluslararası önlemleri almakla yükümlü olduğunu açıkladı.

Dişli, raporun, kendi kaderini tayin hakkı için mücadele eden Filistin direnişinin terörizm olarak damgalanmasına ve İsrail'in işlediği savaş suçlarını gizlemek için ortaya attığı hukuki argümanlara karşı güçlü bir itiraz olduğunu vurguladı.

WOLAS Hukuk Operasyonları Koordinatörü Nasır Qadri, raporun "Kendi kaderini tayin hakkının mahiyeti, bu hakkın Filistin özelinde nasıl değerlendirileceği, terör kavramıyla neden bağdaşmadığı", "BM sözleşmeleri ve kararları çerçevesinde hangi hukuki temellere dayandığı", "İsrail’in yerleşimci sömürgeciliği bağlamında değerlendirilmesi", "Kendi kaderini tayin hakkının kullanım ölçütleri ve ilgili yargı kararları, İsrail yanlısı devletlerin bu hakkı terörizmle ilişkilendirme çabaları" ve "Filistin direnişinin yalnızca hukuki değil aynı zamanda ahlaki meşruiyeti" bölümlerinden oluştuğunu belirtti.

Qadri, raporda, İsrailli askerler ve yerleşimci işgalcilere karşı Filistin halkının meşru mücadele hakkı olduğuna dair hiçbir şüpheye yer bırakmayan değerlendirmelerin de bulunduğunu sözlerine ekledi.