Türkiye'nin gerçek refah seviyesi açıklandı: 36 ülke arasında son sıralardayız

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin "Satın Alma Gücü Paritesi" verilerini açıkladı.

Satın Alma Gücü Paritesi (SGP), detaylı olarak tanımlanmış standart bir mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat oranı olarak tanımlanmaktadır. Bu yöntemle ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları giderilir ve uluslararası anlamda gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları yapılabilir.

Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından ilan edilen SGP'ye göre kişi başına GSYH endeks değeri, 27 AB ülkesi için ortalama 100 birimken Türkiye için 71 birim olarak gerçekleşti ve AB ortalamasının yüzde 29 altında kaldı.

Karşılaştırmalar, 27 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç) ve 6 aday ülkeyi (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna Hersek) kapsadı.

Söz konusu 36 ülke arasında SGP'ye göre kişi başına GSYH endeksi en yüksek ülke 242 ile Lüksemburg, en düşük ise 35 ile Bosna Hersek olarak belirlendi. Lüksemburg AB ortalamasının yüzde 142 üzerinde bir değere sahipken, Bosna Hersek yüzde 65 altında bir değere sahip oldu.

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına GSYH temel alınırken, tüketicilerin göreli refah düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili bireysel tüketim endeksleri daha uygun bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Fiili bireysel tüketim, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlere ek olarak devlet veya kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından sağlanan eğitim ve sağlık gibi hizmetleri de kapsamaktadır.

Kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 27 AB ülkesi ortalaması 100 iken, Türkiye için 80 oldu ve AB ortalamasının yüzde 20 altında kaldı. Karşılaştırmalarda yer alan 36 ülke arasında kişi başına fiili bireysel tüketim değeri en yüksek ülke 141 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 41 ile Arnavutluk ve Bosna Hersek olarak kayıtlara geçti.

Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin karşılaştırmalı olarak döviz kuruna göre alım gücünü göstermektedir. Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi 100'den büyük ise bu ülke, karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "pahalı", 100'den küçük ise karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "ucuz" olarak ifade edilmektedir.

Türkiye'nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi, 2024 yılı sonuçlarına göre 47 olarak belirlendi. Bu değer, AB ülkeleri genelinde 100 euro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye'de 47 euro karşılığı Türk lirası ile satın alınabileceğini göstermektedir.

Eurostat tarafından yayımlanan veriler, bu kurum ve OECD tarafından ortaklaşa yürütülen Avrupa Karşılaştırma Programı çalışmaları kapsamında hesaplanmaktadır.

Seçili ülkelerin SGP'ye göre 2024 yılı kişi başına GSYH değerleri şöyledir: