Trump'ın Gümrük Vergilerinin Tam Etkisi 2026'da Bekleniyor

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, ABD'nin gümrük tarifelerinin ekonomi ve ticarete henüz tam olarak yansımadığını dile getirdi. Grynspan, tarifelerin etkisinin zaman alacağını ve asıl etkinin birçok noktanın netleşeceği 2026 yılında hissedileceğini öngördü.

Donald Trump'ın 20 Ocak'ta başlayan ikinci başkanlık dönemiyle küresel ticaret politikalarında belirsizlikler arttı. Trump, yüksek gümrük tarifeleri açıklarken, bu tarifeler için müzakere kapısını da açık bıraktı. ABD'nin karşılıklılık esasına dayalı tarifeleri ilk olarak 90 gün ertelendi, ancak 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe gireceği ve yeni bir erteleme yapılmayacağı duyuruldu.

ABD, İngiltere, Avrupa Birliği, Japonya, Vietnam, Endonezya, Filipinler ve Güney Kore ile farklı gümrük tarifeleri içeren ticaret anlaşmaları yaparken, Çin ile müzakereler devam ediyor.

Trump, yakın zamanda karşılıklılık esasına dayalı tarife oranlarında değişiklik öngören bir kararnameyi imzaladı. Bu kararnamede, ülkelere %10 ile %41 arasında değişen oranlarda gümrük vergisi uygulanması kararlaştırıldı.

Yeni düzenlemeyle Hindistan'a %25, Endonezya'ya %19, Irak'a %35, İsrail'e %15, Malezya'ya %19, Norveç'e %15, Suriye'ye %41, Tayvan'a %20 ve Vietnam'a %20 oranında tarife uygulanması planlanıyor. Türkiye için ise %15 gümrük vergisi öngörülüyor.

Laos ve Myanmar'dan ABD'ye gönderilen ürünlere %40, İsviçre'ye %39 ve Güney Afrika'ya ise %30 gümrük vergisi uygulanacak.

ABD'nin Tayland'a uyguladığı gümrük vergisi %36'dan %19'a düşürülürken, Malezya %19, Bangladeş %20 ve Kamboçya %19 gümrük vergisine tabi olacak. Bu tarifeler, kararnamenin yayımlanmasından 7 gün sonra yürürlüğe girecek.

Ayrıca, geçerli gümrük vergilerinden kaçınmak için aktarma yapılarak ABD'ye gönderildiği tespit edilen tüm mallara ek %40 tarife uygulanacak.

Trump, Kanada'ya yönelik gümrük vergisinin %25'ten %35'e çıkarılmasına ilişkin bir kararnameyi de imzaladı. Bu tarifelerin 1 Ağustos'ta yürürlüğe gireceği açıklandı.

Tarifelerin ertelenme süresi olan 1 Ağustos'tan hemen önce Trump, Meksika ile yürürlükteki tarifelerin 90 gün süreyle aynı şekilde uygulanmaya devam etmesi ve bu süreçte yeni bir anlaşma için görüşmelerin sürdürülmesi konusunda anlaşıldığını duyurdu.

UNCTAD Genel Sekreteri Grynspan, ABD'nin birçok ülkeye uyguladığı karşılıklılık esasına dayalı tarifelerin küresel ticaret ve özellikle az gelişmiş ülkelerin kalkınması üzerindeki etkileri hakkında konuştu.

Grynspan, ABD tarifelerinin küresel ekonomide yatırım ve ticaret açısından büyük bir belirsizlik yarattığını belirtti. Tarifelerin nihai durumunun ve ticaretin bu duruma göre nasıl şekilleneceğinin belirsiz olduğunu ifade etti.

Grynspan, bu belirsizlik ortamında öngörülebilirliğin azaldığını ve yatırımcıların 'bekleme' moduna geçtiğini söyledi. Küresel ortalama tarife oranlarının son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaşacağı bir ticaret yapısına doğru ilerlendiğini ve bunun ticarette büyük bir değişim anlamına geldiğini vurguladı.

Belirsizliklere ve yüksek tarifelere rağmen küresel ticaretin direnç gösterdiğini ve 2024'te ekonomiden daha hızlı büyüdüğünü belirten Grynspan, yılın ilk yarısında küresel ticarette sadece %1'lik bir artış görüldüğünü aktardı.

Grynspan, bu yıl için küresel ticaret büyüme tahminini %2,3'ten %2,5'e yükselttiklerini açıkladı. Bu yükseltmenin, tarifelerin etkilerinin henüz tam olarak ekonomiye yansımamasından kaynaklandığını, asıl etkinin ise 2026'da hissedileceğini söyledi.

Tarifelerin ülkeden ülkeye farklılıklar gösterdiğine dikkat çeken Grynspan, özellikle en az gelişmiş ülkelere olan etkilerinden dolayı endişeli olduklarını belirtti.

Grynspan, mevcut durumda en az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelere göre daha yüksek tarifelerle karşılaşacağını ifade etti. Bu ülkelerin ABD'ye ihracatında %50-60'a varan düşüşler yaşanabileceğini belirtti. Afrika ülkelerinin AGOA anlaşması kapsamında sağlanan erişimi kaybetmesi nedeniyle çifte etki yaşayacağını dile getirdi. Grynspan, en az gelişmiş ülkelerin toplamının ABD'nin dış ticaret açığının sadece %1,7'sini oluşturduğunu ve bu ülkelere tarife uygulanmasının ABD'nin hedeflerine önemli bir katkı sağlamayacağını savundu.

Yüksek tarifelerin maliyetleri artırdığını ve kar marjını daralttığını belirten Grynspan, üretimin her zaman hızlı bir şekilde yer değiştiremeyeceğini ve küresel şirketlerin üretim kararlarını öngörmenin zor olduğunu söyledi.

Grynspan, tarifelerin küresel istihdamı etkileyeceğini ve bazı işlerin ABD'ye kayabileceğini belirtti. Ancak, ABD'nin üretemeyeceği ürünlerle ilgili belirsizliklerin devam ettiğini de ekledi.

Mango, kakao veya kahve gibi ürünlerin tarifelerden muaf tutulmasının mantıklı olacağını, çünkü tarifelerin bu ürünleri sadece Amerikalı tüketiciler için daha pahalı hale getireceğini açıkladı.

Böyle bir kararın, gelişmekte olan bazı ülkeleri tarifelerin olumsuz etkilerinden kısmen koruyabileceğini belirten Grynspan, ticaretin ekonominin çeşitlendirilmesi için bir araç olduğunu savundu. Çoğu gelişmekte olan ekonominin emtia ürünlerine bağımlı olmasından endişe duyduklarını ve yeni tarifelerin bu ekonomilerin emtia bağımlılığını daha da derinleştirme ihtimali taşıdığını söyledi.

Grynspan, ticaretin ABD ekonomisindeki payının diğer birçok ülkeye göre daha az olduğunu ve bu nedenle tarifelerin fiyatlara yansımasının şiddetinin ABD'de daha az hissedileceğini kaydetti.

Tarifelere ilişkin haritanın tam olarak netleşmesiyle küresel değer zincirlerinde değişimler ve bir 'yeniden yapılanma' beklenebileceğini söyledi.