EBRD'den Türkiye Ekonomisine İlişkin Değerlendirme

Falcetti ve EBRD Finansal Kurumlar Yönetici Direktörü Francis Malige, bankanın bugün genç girişimcilere yönelik açıklayacağı ve 250 milyon avroya kadar finansman sağlayacağı Genç İş İnsanlarına Finansman Programı'nın tanıtımı öncesinde program ve Türkiye ekonomisine dair soruları yanıtladı.

Falcetti, Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ının gençlerden oluştuğunu ve tahmini olarak 2,4 milyon genç girişimcinin ülkede iş yaptığını, bunlardan yaklaşık 1,8 milyonunun bir tür girişim işletmesinde yer aldığını belirtti.

Bu durumun hem girişimci ruhunu hem de genç nüfusun yenilik yapma kabiliyetini yansıttığını dile getiren Falcetti, genç nüfus arasında ortalama yüzde 16 olan işsizlik oranının Türkiye'deki en yüksek oranlardan biri olduğunu ifade etti. Bu oranın erkeklerde yaklaşık yüzde 11 iken kadınlarda yüzde 24'e ulaştığını ve büyük bir fark olduğunu ekledi.

Bu doğrultuda Genç İş İnsanlarına Finansman Programı'nı başlattıklarını ve bunun Türkiye'nin ekonomik kalkınmasına önemli katkı sağlayacağına inandıklarını belirten Falcetti, projeye ilişkin şu bilgileri verdi:

Ortak bankalara, 35 yaşından küçük genç girişimciler tarafından yönetilen veya çoğunluğuna sahip olunan işletmelere destek için 250 milyon avroya kadar kaynak sağladıklarını belirten Falcetti, sadece finansman değil, aynı zamanda danışmanlık desteği de verdiklerini ifade etti. Ayrıca bankalara kısmi risk teminatı sunarak, genç girişimciler tarafından yönetilen küçük işletmeleri veya yeni kurulan şirketleri finanse etmeleri için teşvikler sunduklarını aktardı.

250 milyon avroluk toplam miktarın yüzde 70'inden fazlasının, yani yaklaşık 175 milyon avronun depremden etkilenen bölgedeki genç girişimciler tarafından yönetilen veya sahip olunan küçük ve orta ölçekli işletmelere sağlanmasının hedeflendiğini vurgulayan Falcetti, bu hedefin insan sermayesini korumak ve 2023'teki trajik deprem sonrası devam eden ekonomik kalkınmayı desteklemek adına çok önemli olduğunu belirtti.

Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Falcetti, Türkiye'nin bankanın faaliyet gösterdiği en büyük ülke olduğunu hatırlattı.

Geçtiğimiz yıl, 2,6 milyar avro ile rekor seviyede yatırım yaptıklarını, bunun yüzde 90'ından fazlasının özel sektöre, yüzde 60'ından fazlasının ise yeşil dönüşüm faaliyetlerine ayrıldığını belirten Falcetti, bu yıl yatırımlara iyi bir başlangıç yapıldığını ve Türkiye içinde ve dışında ekonomiyi etkileyen şoklara rağmen yatırım açısından güçlü bir yıl geçireceklerine inandıklarını söyledi.

Ekonomide Ortodoks politikaya dönüşten memnuniyet duyduklarını ve Türkiye'deki ekonomi ekibine güvendiklerini kaydeden Falcetti, bu rotada kalmanın ve enflasyonu düşürmenin öncelikli hedef olmaya devam etmesinin önemini vurguladı.

Dış gelişmelerin işletmelerin faaliyet gösterdiği belirsizlik seviyesini artırdığını belirten Falcetti, ancak burada iki iyi haber olduğunu ifade etti. Birincisinin Türkiye'deki işletmelerin çok dirençli olduğunu, bunun Türk ekonomisini etkileyen ilk şok olmadığını söyledi. İkincisinin ise EBRD olarak karşıt döngüsel bir banka olduklarını ve kriz zamanlarında özel sektörün karşılaşabileceği zorlukların üstesinden gelmesi için tam olarak orada olduklarını ekledi.

Türkiye ekonomisinin uzun vadeli görünümüne değinen Falcetti, piyasadaki kısa vadeli oynaklığın ötesini görmeleri gerektiğini ve EBRD olarak Türkiye'ye ilişkin uzun vadede iyimserlik konusunda şüphe duymadıklarını belirtti.

Türkiye'nin bankanın faaliyet gösterdiği en büyük ülke olduğunu yineleyen Falcetti, bu yüksek yatırım seviyesini sürdürmelerinin ön koşullarından birinin istikrarlı ve öngörülebilir bir iş ortamına sahip olmak olduğunu vurguladı. Bu nedenle rotada kalmak ve makroekonomik politikaları sürdürmenin önemli olduğunu dile getirdi. Bunun üzerine yapısal reformlara güçlü bir şekilde odaklandıklarını ve Türkiye'nin büyümeye devam edebileceğine inandıklarını, bu yıl Türkiye ekonomisinin yüzde 2,8 büyüyeceğini öngördüklerini paylaştı.

EBRD Finansal Kurumlar Yönetici Direktörü Malige ise Türk bankacılık sektörünün kalitesinin kendisini her zaman etkilediğini belirterek, sektörün dalgalanmalara rağmen son birkaç yıldır uygulanan ekonomi politikasıyla şu anda daha da iyi durumda olduğunu söyledi.

Türk bankacılık sektörünün sermaye yapısının sağlam olduğunu ve geleceğe yönelik artık daha fazla öngörüye sahip olduğunu dile getiren Malige, geçmişte bankaların büyük ölçüde kısa vadeli bilanço yönetimine odaklandığını ve müşterilerine daha çok kısa vadeli krediler verdiğini gözlemlediğini belirtti. Şu anda Türk bankalarının yeniden iş dünyasına, girişimcilere odaklandığını, artık bilançolarındaki likiditeyi değil, ekonomiyi ve reel sektörü konuştuklarını ifade etti. Malige, içe dönük, kendilerini yönetmeye odaklı bir yapıdan çıkıp, yeniden ekonomiye hizmet eden bir yapıya geçtiklerini ve bunda gerçekten başarılı olduklarını, son bir yılda bankacılık sektöründe yaşanan bu gelişimin kendisini memnun ettiğini ve bu gelişimin yılın ikinci yarısında da devam edeceğinden emin olduğunu ekledi.

Malige, Türkiye'nin enflasyonu düşürmeye çalıştığını ve bunun da daha yüksek faiz anlamına geldiğini, politika faizinin şu anda enflasyondan yüksek olduğunu kaydetti.

Bu durumun borçlanmayı zorlaştırdığını belirten Malige, bu nedenle bazı şirketlerin zorluk yaşamasını ve bazı kredilerin bankaların bilançolarında 'takipteki alacak' statüsüne geçmesini beklediklerini ifade etti. Ancak bankaların buna hazırlıklı olduğunu, kendisinin yalnızca bir günde 7 farklı bankayla görüştüğünü ve ekonominin bu dönüşümünü ve bazı şirketler için acı verici olsa da gerekli olan bu uyum sürecini yönetebilecek kapasitede olduklarına inandığını söyledi. Bu sürecin Türkiye ekonomisinin uzun vadeli sağlığı ve geleceği için elzem olduğunu belirtti.

Malige, Türk bankacılık sektöründe yakından takip ettikleri göstergelerin şu anda gayet iyi durumda olduğunu, sermaye yeterlilik oranı, varlık kalitesi, likidite ve döviz pozisyonunda sorun görülmediğini anlattı.

Sermaye yeterlilik oranı açısından bazı bankaların son birkaç yılda büyük iyileşme kaydettiğini ve bazılarının güçlü konumlarını koruduğunu dile getiren Malige, şunları kaydetti:

En önemli göstergenin yönetişim olduğunu düşündüğünü belirten Malige, Türkiye'nin EBRD'nin yatırım yaptığı en büyük ülke olduğunu ve finans sektörünün Türkiye'deki faaliyetlerinin önemli bir kısmını oluşturduğunu ifade etti. Bu güvenin nedeninin sadece bankaların iyi yönetişime sahip olması değil, aynı zamanda sektör genelinde bu yönetişimin desteklenmesi olduğunu söyledi. Malige, Türkiye'nin geleceğine dair ciddi bir iyimserliğe sahip olduklarını ve bugün genç girişimciler için bir program başlatmalarının bu iyimserliği destekleyen başka bir neden olduğunu ekleyerek, Türkiye'nin genç girişimcileriyle genç bir ülke olduğunu ve parlak bir geleceğe sahip olduğunu belirtti.