E-ticaret hacmi yılın ilk yarısında 2 trilyon TL'yi aştı

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, Türkiye'nin e-ticaret ekosisteminin 2024 yılında 3 trilyon TL'lik hacim ve 5,91 milyar adet işlem sayısına ulaştığını, bunun yalnızca niceliksel bir büyüme değil, aynı zamanda dijitalleşmeye dayalı kalıcı bir ekonomik dönüşüm olduğunu belirtti.

Bu büyümenin, bir önceki yıla göre yüzde 61,7'lik bir artışla gerçekleşmesi, sektörün geçici bir yükseliş yerine sürdürülebilir ve derinleşen bir yapıyla geliştiğini gösteriyor. Özellikle perakende e-ticaret hacminin yüzde 63,7 artışla 1 trilyon 619 milyar TL'ye ulaşması, dijital alışverişin tüketici davranışlarındaki önemli rolünü pekiştirdi.

Çevikoğlu, e-ticaretin Türkiye ekonomisindeki yerinin giderek güçlendiğini ifade etti.

2019-2024 döneminde genel e-ticaret hacmi yıllık bileşik yüzde 85,66 oranında büyürken, perakende e-ticaret hacmi ise yüzde 90,82 büyüdü. Bu süreçte sektör, dolar bazında yüzde 274'lük bir büyüme göstererek 89,5 milyar dolarlık hacme ulaştı. 2024 itibarıyla e-ticaretin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı yüzde 6,5, genel ticaret içindeki payı ise yüzde 19,1 seviyesine yükseldi. Bu veriler, e-ticaretin ekonominin merkezi bir bileşeni haline geldiğini gösteriyor.

2025'in ilk yarısı da bu güçlü temel üzerinde oldukça hareketliydi. Ramazan, Anneler Günü, Babalar Günü ve Kurban Bayramı gibi dönemler, perakende e-ticarette yoğun talep artışına yol açtı. Giyim, elektronik, kişisel bakım ve ev yaşamı gibi kategoriler öne çıkarken, mobil ticaretin yaygınlaşması, hızlı teslimat beklentileri ve kullanıcı deneyimine odaklanan dijital altyapılar, çevrim içi alışverişi herkes için daha çekici hale getiriyor. Henüz resmi veriler açıklanmamış olsa da, yapılan hesaplamalara göre yılın ilk 6 aylık döneminde e-ticaret hacmi 2 trilyon TL'yi aştı. Yılın ikinci yarısında e-ticaret büyümesi daha yüksek olduğu için, 2025 sonunda Türkiye'nin e-ticaret hacminin yaklaşık 5 trilyon TL'ye ulaşması bekleniyor.

Çevikoğlu, 2024'te en yüksek hacmin giyim, ayakkabı ve aksesuar kategorisinde oluştuğunu, bu sektörü havayolları, seyahat-taşımacılık ve elektronik sektörlerinin takip ettiğini hatırlattı. 2025'in ilk yarısında da benzer bir yapının devam ettiğini, ancak tüketici eğilimlerinin sürdürülebilirlik, yerli üretim ve sağlıklı yaşam odaklı kategorilere kaydığını belirtti.

Bu dönüşüm, e-ticaretin sadece ticari değil, aynı zamanda toplumsal beklentileri de şekillendiren bir araç haline geldiğini gösteriyor.

Demografik açıdan bakıldığında, 20-44 yaş aralığı halen en aktif kullanıcı grubunu oluşturuyor. Kadınlar giyim, kozmetik ve ev yaşamı ürünlerinde daha fazla harcama yaparken, erkekler elektronik, havayolları ve seyahat gibi sektörlerde öne çıkıyor. En yoğun harcamanın yapıldığı yaş grubu 30-34 olarak belirtiliyor. Bölgesel dağılımda İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya lider konumda bulunurken, Anadolu'nun çeşitli şehirlerinde e-ticaretin yaygınlığı her geçen yıl artıyor. Bu gelişmeler, e-ticaretin ticari bir alan olmanın ötesine geçerek toplumsal beklentileri ve tüketici alışkanlıklarını yönlendiren stratejik bir yapı haline geldiğini gösteriyor. Bu dönüşümün bir diğer boyutu da e-ihracattaki potansiyeldir.

Çevikoğlu, küresel e-ticaret ekosisteminde her dört gönderiden birinin e-ihracat kapsamında gerçekleştiğini, Türkiye'de ise bu oranın 20 gönderide 1 seviyesinde olduğunu aktardı.

Bu çarpıcı fark, Türkiye'nin e-ihracat alanında yüksek bir gelişim potansiyeline sahip olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Çevikoğlu, son yıllarda atılan stratejik adımların bu potansiyelin başarılara dönüşmesini sağladığını, e-ihracatın Türkiye ekonomisindeki etkisinin giderek arttığını ifade etti. Başta Ticaret Bakanlığı olmak üzere kamu otoritelerinin sağladığı destekler ve sektör paydaşlarının iş birliğiyle önemli bir ivme yaratıldı. E-ihracatın sürdürülebilir büyümesi için platformların yurt dışına açılımı, lojistik ve gümrük altyapısının güçlendirilmesi, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve global platformlarla dijital entegrasyon süreçlerinin hızlandırılması büyük önem taşıyor. 2025 itibarıyla Türkiye'nin e-ihracat hacminin 8 milyar dolara ulaşması öngörülüyor ve sektördeki dinamizm ile yatırımlar göz önüne alındığında bu hedefin aşılması mümkün görünüyor. Bu büyümenin kalıcı ve kapsayıcı olması, kamu-özel sektör iş birliğinin devamlılığına ve desteklerin etkin kullanımına bağlı.

Türkiye'nin dijital ticarette kararlı adımlarının, küresel rekabette daha güçlü bir konuma ulaşmasını sağlayacağını belirten Çevikoğlu, 2025 hedeflerinin ötesinde, 2028 itibarıyla e-ihracatın toplam ihracat içindeki payını yüzde 10'a çıkarma vizyonunun artık sadece bir hedef değil, ulaşılabilir bir gerçeklik olduğunu söyledi.

Çevikoğlu, hedeflerinin Türk ürünlerinin kalitesini ve çeşitliliğini dünya çapında daha geniş kitlelerle buluşturmak ve Türkiye'yi e-ihracat alanında lider ülkelerden biri haline getirmek olduğunu ekledi.