BTK raporu yayımladı: Türkiye'nin kendi çipini üretmesi önem arz ediyor

Teknolojideki hızlı gelişim ve küresel ilerlemeler, dünya genelinde çip ihtiyacını giderek artırıyor. Türkiye, bu alanda orta ve uzun vadeli uygulamalarla telekomünikasyondan bilişime, savunmadan otomotive kadar tüm ihtiyaçlarını yerli ve milli imkanlarla karşılamayı hedefliyor.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), sektördeki gelişmeleri detaylı bir şekilde inceleyerek "Çip Endüstrisi ve Haberleşme Teknolojilerine Etkileri 2025" raporunu hazırladı.

Raporda belirtildiği üzere, çip veya yarı iletken olarak adlandırılan elektronik devreler, dünyanın en kritik ve stratejik sektörlerinden biri haline geldi. Teknolojik rekabette öne geçmek isteyen ülkeler ve şirketler bu alana önemli yatırımlar yapıyor.

Son yıllarda savunma sanayisi, yapay zeka, artırılmış gerçeklik, nesnelerin interneti ve robotik teknolojiler gibi yoğun işlemci gücü gerektiren endüstrilerdeki hızlı gelişmeler ve ilgili ürünlerin piyasaya sürülmesi çip talebini artırdı.

Yarı iletken teknolojiler ve çip üretimi, telekomünikasyon, bilişim, sağlık, savunma ve otomotiv endüstrileri gibi alanlardaki ilerlemeleri yönlendirerek küresel dijital ekonominin merkezine yerleşti.

Türkiye de son yıllarda yüksek teknoloji alanındaki araştırma ve geliştirme faaliyetleriyle bu alanlardaki yatırımlara daha fazla kaynak ayırmaya başladı.

Özellikle savunma sanayisinde yaşanan gelişmeler, yerli elektrikli otomobil üretimi, 4,5G ve ardından 5G mobil şebeke bileşenlerine yönelik yerli ve milli üretim, otomotiv üretimi gibi çip kullanımını artırıcı gelişmeler, Türkiye'de çip üretimi konusunun önemini ortaya koyuyor.

Otomotiv sanayisi, ülkenin önemli üretim ve ihracat kalemlerinden birini oluşturuyor. İçten yanmalı otomobil, kamyon ve otobüs üretiminin yanı sıra yerli ve milli elektrikli otomobil markası Togg'un yatırımları ve yakın zamanda yabancı menşeli elektrikli otomotiv şirketlerinin ülkede yatırım yapmayı planladığı düşünüldüğünde Türkiye'nin otomotiv alanındaki üretim ve ihracat kapasitesinin artması bekleniyor.

Halihazırda bir otomobilde ortalama 1500 ila 3 bin civarında çip bulunduğu ve elektrikli otomobillerin yaygınlaşmasıyla ilerleyen yıllarda bu sayının daha da artması öngörülüyor.

2023 yılı verileriyle yaklaşık 1,5 milyon adet üretim yapan ve yeni yatırımlarla daha da iyi bir seviyeye gelebilecek olan otomotiv sektörünün ihtiyacının önemli bir kısmının yerli ve milli kaynaklarla karşılanması, çip sektörü için de önemli bir teşvik niteliği taşıyor.

Coğrafi olarak birçok ticaret yolunun üzerinde ve yakınında olmakla birlikte dünyanın fiili olarak süren savaşlarının birçoğuna da çok yakın konumda olan Türkiye'nin başta savunma sanayisi olmak üzere otomotiv ve tüketici elektroniği sektörleri için ihtiyaç duyduğu çipleri tedarik edebilmesi çeşitli nedenlerle zora girebiliyor.

Bu nedenle Türkiye'nin önce kendi ihtiyacı olan boyutta, sonra da küresel pazardan anlamlı bir pay alabilecek şekilde çip tasarımı ve üretimi konularında orta ve uzun vadeli planlar yapması ve bu planlara uygun hareket etmesi gerektiği değerlendiriliyor.

TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (BİLGEM) çatısı altında AR-GE ve ürün odaklı çalışmalarla milli platformlar için güvenli çip tasarım ve üretim altyapısı kurulmasının önemine vurgu yapılıyor.

Bu tür çalışmaların, ileri teknolojili çiplerin yurt dışında üretilmesindeki riskler dikkate alındığında stratejik öneme sahip olduğu ifade ediliyor.

Riskleri azaltmak için ilgili üretim tesisleri de kurularak ülkede milli çip tasarımlarının güvenli şekilde üretildiğinden emin olunması önem taşıyor.

Üniversitelerin araştırma laboratuvarlarıyla ister askeri ister sivil amaçlı şirketlerin mevcut ortaklık ve birlikteliklerinin ileriye taşınabilmesinin, 12. Kalkınma Planı ve bu plan çerçevesinde hazırlanan plan ve programlarda tanımlı eylem adımlarının ve tedbirlerin sıkı şekilde uygulanmasıyla mümkün olabileceği ve diğer ülkelerdeki teşvik mekanizmalarının hızlandırıcı etkide bulunabileceği vurgulanıyor.

Çip tasarım ve üretim sürecinin yüksek derecede yetişmiş bilim insanı ve mühendis istihdamı gerektirdiği düşünüldüğünde, yapılacak planlamalarda bu konularda çalışanların desteklenmesi ve yetişmiş uzmanların ülke içinde çalışması için uygun ortamın hazırlanması gibi konuları da içermesinin uygun olacağı belirtiliyor.