Trump'tan Ukrayna ve Rusya'ya Yaptırım Tehdidi: Diplomatik Çabalar ve Yoğunlaşan Çatışmalar

ABD Başkanı Donald Trump, savaşta ilerleme sağlanamaması durumunda Rusya'nın yanı sıra Ukrayna'nın da yaptırımlarla karşılaşacağını söyledi. Rus güçlerinin Ukrayna içlerine doğru ilerleyişi devam ederken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, bu hafta Rusya ile olası bir zirve için Türkiye'nin de aralarında bulunduğu çeşitli ülkelerle temasa geçileceğini açıkladı.

Ukrayna'daki savaş, sahadaki çatışmalar ve diplomatik girişimlerle birlikte kritik bir dönemece girdi. ABD Başkanı Donald Trump, çatışmaların sonlandırılmasında ilerleme kaydedilememesi halinde Washington'un her iki ülkeye de yaptırım ve gümrük vergileri uygulayabileceğini belirtti.

Beyaz Saray'da gazetecilere konuşan Trump, 'Tango yapmak için iki kişi gerekir' diyerek Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin de savaşın devam etmesinde bir rolü olduğunu ima etti. Trump, 'Her hafta binlerce genç insan ölüyor. Eğer bunu yaptırımlar uygulayarak ya da sadece kendim olarak, ya da Rusya'ya veya Ukrayna'ya çok maliyetli olacak güçlü bir tarife sistemi kullanarak durdurabileceksem, bunu yapacağım' dedi. Ayrıca Moskova'ya yeni yaptırımlar uygulamaya hazır olduğunu da yineledi.

Trump'ın özel temsilcisi, Ukrayna'daki çatışmanın 2025 sonuna kadar çözüme kavuşturulmasını umduğunu açıkladı. ABD merkezli Fox News'e röportaj veren Witkoff, bu hafta Ukrayna ve diğer küresel çatışmalarla ilgili toplantılar yapacağını ve bu sorunları yıl bitmeden çözmeyi umduklarını ifade etti.

Witkoff, Trump'ın hem Moskova hem de Kiev'e duyduğu hayal kırıklığını dile getirdiğini, ancak Rus tarafının 'en azından masaya bir barış önerisi koyduğunu' belirtti. Ukrayna'nın toprak tavizlerini kabul edemeyebileceğini dile getiren Witkoff, yine de Trump yönetiminin tarafları bugüne kadar hiç olmadığı kadar yakınlaştırdığını savundu.

Witkoff, bu hafta New York'ta Ukraynalı yetkililerle görüşeceğini, Washington'un Moskova ile her gün temas halinde olduğunu da ekledi. Witkoff, 'Putin ile Zelenski arasında ikili bir görüşme görebiliriz' dedi ve Trump'ın anlaşmayı sonuçlandırmak için 'masada bulunmasının gerekebileceğini' ifade etti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, dünkü açıklamasında Kiev'in savaşı bitirmek amacıyla Rusya ile olası bir zirveye ev sahipliği yapabilecek bazı ülkelerle 'bu hafta' temas kuracağını söyledi. Zelenski, X'te yaptığı açıklamada, 'Bu hafta Türkiye ile temaslar olacak, Körfez ülkeleriyle temaslar olacak ve Rusya ile görüşmeler için platform sağlayabilecek Avrupa devletleriyle temaslar olacak' dedi.

Rusya'nın yalnızca 'gerçek müzakerelerden kaçmaya devam etme niyetinde olduğunu gösteren sinyaller verdiğini' savunan Zelenski, 'Yeni adımlar gerekiyor, yeni baskılar, yaptırımlar, tarifeler, bunların hepsi masada olmalı' dedi ve bu konuyu bir gün önce Kiev'de yaptığı görüşmede ABD'nin Ukrayna Özel Temsilcisi Keith Kellogg ile ele aldığını kaydetti.

Zelenski geçen hafta da, ABD Başkanı'nın Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk çabaları kapsamında, Rus mevkidaşı Putin ile yüz yüze görüşme için Türkiye, Avusturya ve İsviçre'yi olası mekanlar arasında göstermişti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, pazar günü NBC News'e verdiği röportajda, Putin'in Trump ile yaptığı son telefon görüşmesinde Moskova'nın Kiev ile doğrudan barış görüşmelerine devam etmeye hazır olduğunu ilettiğini söyledi. Lavrov, Putin'in özellikle Zelenski ile olası bir görüşme gibi üst düzey buluşmaların 'çok iyi hazırlanması' gerektiğini Trump'a aktardığını belirtti.

Türkiye, savaşın ilk haftalarından bu yana Moskova ile Kiev arasında önemli diplomatik temaslara ev sahipliği yaptı. İstanbul'da 16 Mayıs, 2 Haziran ve 23 Temmuz'da düzenlenen üç tur barış görüşmesi, büyük çaplı esir takasları ve olası bir barış anlaşmasına yönelik her iki tarafın pozisyonlarını ortaya koyan taslak mutabakatların değişimiyle sonuçlandı.

Ukrayna güçleri, Rus ordusunun Ukrayna'nın doğusundaki sanayi bölgesi Dnipropetrovsk'a girdiğini doğruladı. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada Rus güçlerinin Dnipropetrovsk bölgesindeki Zaporizke ve Novoheorhiivka köylerini ele geçirmeyi başaramadığı, ancak bölgede yoğun çatışmaların sürdüğü belirtildi.

Rusya, yaz boyunca Donetsk bölgesinden Ukrayna topraklarının daha derinlerine ilerlemeye çalışırken zaman zaman bu bölgeye girdiğini iddia etmişti. Moskova, Donetsk ve Ukrayna'da büyük bölümünü kontrol ettiği diğer beş bölgeden farklı olarak Dnipropetrovsk üzerinde hak iddia etmiyor. Savaş öncesinde Dnipropetrovsk'un nüfusu 3 milyondan fazlaydı ve Donetsk ile Luhansk'tan oluşan Donbas'tan sonra Ukrayna'nın ikinci büyük ağır sanayi merkeziydi.